Adhyaya 353

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भल्लतीर्थमनुत्तमम् । तस्याश्च पश्चिमे भागे यत्र विष्णुश्चतुर्भुजः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਭੱਲਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ।”

Verse 2

यत्र त्यक्तं शरीरं तु विष्णुना प्रभविष्णुना । तस्मिन्मित्रवने रम्ये योजनार्द्धार्द्धविस्तृते

“ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਵਿਸ਼ਣੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਸੁਹਾਵਣੇ ਮਿਤ੍ਰਵਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅੱਧ ਯੋਜਨ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।”

Verse 3

युगेयुगे महादेवि कल्पमन्वतरादिषु । तत्रैव संस्थितिर्विष्णोर्नान्यत्र च रतिर्भवेत्

“ਯੁਗੋਂ ਯੁਗ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ—ਕਲਪਾਂ, ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਓਥੇ ਹੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।”

Verse 4

क्षेत्राणामादिक्षेत्रं तु वैष्णवं तद्विदुर्बुधाः । तिस्रः कोट्यर्द्धकोटिश्च तीर्थानां प्रवराणि च

ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਜਨ ਇਸ ਵੈਸ਼ਣਵ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਭ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਆਦਿ-ਖੇਤਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਰ—ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕਰੋੜ ਹੋਰ—ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 5

दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि तत्रैव भामिनि । तत्र मूर्तिमती गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता

ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਦਿਵ ਲੋਕ, ਭੂ ਲੋਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਆਪ ਹੀ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।

Verse 6

विष्णोः संप्लवनार्थाय प्राणिनां च हिताय वै । गंगा गया कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ-ਧਾਰਣ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਹੀ, ਗੰਗਾ, ਗਿਆ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਨੈਮਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 7

पुरी द्वारवतीं त्यक्त्वा अत्रैव वसते हरिः । तस्यौर्ध्वदैहिकं देवि प्रकरोमि युगेयुगे

ਦੁਆਰਵਤੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਹਰੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਯੁਗੋਂ-ਯੁਗ ਊਰਧਵਦੈਹਿਕ (ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਉਪਰੰਤ) ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 8

नभस्ये द्वादशीयोगे तत्र गत्वा स्वयं प्रिये । करोमि तद्विधानेन तत्र ब्राह्मणपुंगवैः

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਨਭਸ੍ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਯੋਗ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉੱਥੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 9

तत्र दत्त्वा तु दानानि विधिवद्वेदपारगे । तत्रैव द्वादशीयोगे स्नात्वा चैव विधानतः

ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦ-ਪਾਰੰਗਤ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ…

Verse 10

सन्तर्प्य च पितॄन्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः । तत्र विष्णुं तु संपूज्य कृत्वा जागरणं निशि

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 11

दीपादिदानं कृत्वा तु कृतकृत्योऽभिजायते

ਅਤੇ ਦੀਪ ਆਦਿ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਤਵ੍ਯ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।

Verse 12

अथ तस्य प्रवक्ष्यामि पुरावृत्त महं प्रिये । संहृत्य यादवान्सर्वान्वासुदेवः प्रतापवान्

ਹੁਣ, ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ—ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਕੇ (ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।

Verse 13

दुर्वाससाऽनुलिप्तेन पायसेन पदस्तले । वज्रांगभूतदेहस्तु सर्वव्यापी जनार्द्दनः

ਦੁਰਵਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਲੇਪਿਆ ਪਾਯਸ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਤਲਵੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਤੱਥਾਪਿ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਦੇਹ ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੀ।

Verse 14

गत्वा तीरे समुद्रस्य समाधिस्थो बभूव ह । सर्वस्रोतांसि संयम्य निवेश्यात्मानमात्मनि

ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 15

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो बाणहस्तो जराभिधः । दाशपुत्रोऽतिकृष्णांगो मत्स्यघाती च पापकृत्

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ‘ਜਰਾ’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਮੱਛੀਰੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਕਾਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 16

तेन दृष्टस्ततो दूरान्निषादात्मसमुद्भवः । विष्णोः पदं मृगं मत्वा शरं तस्य मुमोच ह

ਉਸ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ—ਨਿਸ਼ਾਦ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਉਹ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਚਰਨ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

Verse 17

ततोऽसौ पश्यते यावद्गत्वा तस्य च संनिधौ । चतुर्बाहुं महाकायं शंखचक्रगदाधरम्

ਫਿਰ ਉਹ ਤੱਕਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਹਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।

Verse 18

पुरुषं नीलमेघाभं पुडरीकनिभे क्षणम् । तं दृष्ट्वा भयभीतस्तु वेपमानः कृतांजलिः । अब्रवीन्न मया ज्ञातस्त्वं विभो दिव्यरूपधृक्

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਨੀਲੇ ਮੀਂਹਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਹੇ ਵਿਭੋ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।’

Verse 19

अज्ञानात्त्वं मया विद्धस्त्वत्पदाग्रे सुरोत्तम । क्षन्तुमर्हसि मे नाथ न त्वं क्रोद्धुमिहार्हसि

ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿਂਧ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੋਤਮ। ਮੇਰੇ ਨਾਥ, ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਿਮਾ ਕਰ; ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 20

विष्णुरुवाच । शापस्यांतोद्य मे भद्र शरपातात्कृतस्त्वया । तस्मात्त्वं मत्प्रसादेन स्वर्गं गच्छ महाद्युते

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਦ੍ਰ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਤੀਰ ਦੇ ਪੈਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ।

Verse 21

ये चान्ये मामिहागत्य द्रक्ष्यंति हि नरोत्तमाः । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः

ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਨਰੋਤਮ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 22

भल्लेनाहं यतो विद्धस्त्वया पादतले शुभे । भल्लतीर्थमिति ख्यातं ततो ह्येतद्भविष्यति

ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਭੱਲਾ-ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸ਼ੁਭ ਪੈਰ ਦੇ ਤਲਵੇ ਨੂੰ ਵਿਂਧਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਥਾਨ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ‘ਭੱਲ-ਤੀਰਥ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 23

हरिक्षेत्रमिति प्रोक्तं पूर्वं स्वायंभुवेऽन्तरे

ਪਹਿਲਾਂ, ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ‘ਹਰਿ-ਖੇਤਰ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

Verse 24

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਅੰਤਰਧਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਿ-ਸਹਿਤ ਵਿਸ਼ਣੁਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।

Verse 25

येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पितृभक्तिपरायणाः । तृप्तिं तेषां गमिष्यंति पितरश्चैव तर्पिताः

ਜੋ ਇੱਥੇ ਪਿਤਰ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣਗੇ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਿਤ੍ਰਗਣ ਯਥਾਵਿਧਿ ਤਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य तत्क्षेत्रमुत्तमम् । दृश्यो देवश्चतुर्बाहुः स्नात्वा तीर्थे तु भल्लके

ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੱਲਕ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇਵ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 27

मद्भक्तिबलदर्पिष्ठा मत्प्रियं न नमंति ये । वासुदेवं न ते ज्ञेया मद्भक्ताः पापिनो हि ते

ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹਨ।

Verse 28

मद्भक्तोऽपि हि यो भूत्वा भुंक्त एकादशीदिने । मल्लिंगस्यार्चनं कार्यं न तेन पापबुद्धिना

ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਪ-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਨਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।

Verse 29

या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः

ਜੋ ਤਿਥੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਉਹੀ ਤਿਥੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ।

Verse 30

तद्वत्स द्वादशीयोगे भल्लतीर्थस्य संनिधौ । यस्तु मां पूजयेद्भक्त्या नारी वाऽपि नरोऽपि वा । तस्य जन्मसहस्राणि गृहभंगो न जायते

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ-ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਭੱਲਤੀਰਥ ਦੇ ਸਨਿਧਾਨ ਵਿੱਚ—ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਖ—ਉਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਘਰ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ-ਭੱਜਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 31

इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । भल्लतीर्थस्य विष्णोस्तु सर्व पातकनाशनम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭੱਲਤੀਰਥ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਭ ਪਾਤਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 32

तत्र विष्णोस्तु सांनिध्ये वायव्ये कुम्भमुत्तमम् । भल्लतीर्थं तु विख्यातं यत्र भल्लहतो हरिः

ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਵਾਯਵ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ) ਵੱਲ ਇਕ ਉੱਤਮ ਕੁੰਭ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਭੱਲਤੀਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਭੱਲਾ (ਤੀਰ/ਭਾਲੇ ਦੀ ਨੋਕ) ਲੱਗੀ ਸੀ।

Verse 33

तत्र देयानि वासांसि पदं गावो विधानतः । देयानि विप्रमुख्येभ्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ‘ਪਦ’ ਦੀ ਭੇਟ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਭੀ। ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਦਾਨ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਦੇਣ।

Verse 352

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भल्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਭੱਲਤੀਰਥ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਅਧਿਆਇ 353 ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।