Adhyaya 351
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕੌਰਵੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਜਾਵੇ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਵ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੀਮ ਨੇ ਖੇਤਰ-ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਹਾਨਵਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਦਾਇਕ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਤਿਥੀ-ਸਤਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਨਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੰਪਤੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਉੱਤਮ/ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਨ-ਪਾਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਸਤਕਾਰ ਤੇ ਸ্তুਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਵੀ ਭਗਤ ਦੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸਥਾਨ-ਨਿਸ਼ਠ ਭਕਤੀ, ਰੱਖਿਆ-ਕਰਤਵ੍ਯ ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਦਾਨ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्माद्वै कौरवेश्वरीम् । यस्य नाम्ना कुरुक्षेत्रं तेन साराधिता पुरा
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉੱਥੋਂ ਕੌਰਵੇਸ਼ਵਰੀ ਕੋਲ ਜਾਵੇ; ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।”
Verse 2
आराधिताऽसौ भीमेन कृत्वा क्षेत्रस्य रक्षणम् । महानवम्यां यत्नेन यस्तां पूजयते नरः । तं पुत्रमिव कल्याणी रक्षते नात्र संशयः
ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਭੀਮ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨਵਮੀ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਆਣੀ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 3
भोजनं तत्र दातव्यं दंपतीनां न संशयः । दिव्यैर्भक्ष्यैः सुमिष्टान्नैः सा तुष्यति ततः स्तुता
ਉੱਥੇ ਦੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦਿਵ੍ਯ ਭੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਮਿੱਠੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Verse 350
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਕੌਰਵੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।