Adhyaya 350
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ-ਵਚਨ ਰਾਹੀਂ ਦੁਰਗਕੂਟਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦਾ ਸੁਖਮ ਸਥਾਨ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਭੱਲਤੀਰਥ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਚਕ੍ਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਭੀਮ ਦੀ ਸਫਲ ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ‘ਸਰਵਕਾਮਪ੍ਰਦ’ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਪੂਜਾ-ਕਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ ਵਰਗੇ ਸਾਦੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਨ ਕਰਨ ਤੇ ਉਪਾਸਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਸੰਖੇਪ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विश्वेशं दुर्गकूटकम् । भल्लतीर्थस्य पूर्वेण योगिनीचक्रदक्षिणे
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਦੁਰਗਕੂਟਕ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਓ—ਭੱਲਤੀਰਥ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਚਕ੍ਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ।
Verse 2
आराधितोऽसौ भीमेन सर्वकामप्रदोऽभवत् । फाल्गुनस्य चतुर्थ्यां तु शुक्लपक्षे विधानतः
ਭੀਮ ਨੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਬਣੇ। ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਥ (ਚਤੁਰਥੀ) ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Verse 3
यस्तं पूजयते देवं गन्धपुष्पैः समोदकैः । निर्विघ्नं जायते तस्य वर्षमेकं न संशयः
ਜੋ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਸਮੇਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜੇ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 349
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ‘ਦੁਰਗਕੂਟ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।