Adhyaya 345
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦੂਰੀ ਦਾ ਮਾਪ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਥਾਂ ਪਛਾਣਣ ਲਈ ਰਾਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਲ ਨੇ ਦਮਯੰਤੀ ਸਮੇਤ ਨਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਜ ਦੰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਊਤ/ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । जरद्गवात्पूर्वभागे धनुषां षष्टिभिस्त्रिभिः
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਜਰਦਗਵ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤ੍ਰਿਸਠ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ ਕੋਲ ਜਾਵੇ।”
Verse 2
नाम्ना नलेश्वरं देवि स्थापितं तु नलेन वै । दमयन्तीयुतेनैव ज्ञात्वा क्षेत्रं तदुत्तमम्
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਨਲੇਸ਼ਵਰ’ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਜਾ ਨਲ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਦਮਯੰਤੀ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा मानवो देवि पूजयित्वा विधानतः कलिभिर्मुच्यते जंतुर्द्यूते च विजयी भवेत्
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲੀ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਭੀ ਜੇਤੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 345
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਨਲੇਸ਼ਵਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।