Adhyaya 339

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं त्रैलोक्यविश्रुतम् । देविकायास्तटे रम्ये हुंकारेणैव पूर्यते

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਕੂਏਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤਟ ਉੱਤੇ ਉਹ ਕੇਵਲ “ਹੁੰ” ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਹੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 2

ततोऽधस्तात्पुनर्याति सलिलं तत्र भामिनि । तण्डीनाम पुरा प्रोक्तो देविकातटमास्थितः

ਫਿਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨਾਰੀ, ਉੱਥੇ ਦਾ ਜਲ ਮੁੜ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤੰਡੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।

Verse 3

तपस्तेपे महादेवि शिवभक्तिपरायणः । तस्यैवं तप्यमानस्य तस्मिन्देशे वरानने

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—

Verse 4

आजगाम मृगो वृद्धस्तं देशमन्ध दृक्प्रिये । स पपात महागर्ते अगाधे जलवर्जिते

ਹੇ ਅੰਧ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਮਿਰਗ ਉਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਪਾਣੀ-ਰਹਿਤ, ਅਤਿ ਗਹਿਰੇ ਮਹਾਗਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 5

तं दृष्ट्वा कृपयाविष्टः स मुनिर्मौनमास्थितः । हुंकारं कुरुते तत्र भूयोभूयश्च भामिनि

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਮੁਨੀ ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਪਰ ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ “ਹੁੰ” ਦਾ ਨਾਦ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 6

अथ हुंकारशब्देन तस्य गर्तः प्रपूरितः । ततो मृगो विनिष्क्रांतः कृच्छ्रेण सलिलात्प्रिये

ਫਿਰ “ਹੁੰ” ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਗਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਿਆ। ਤਦ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਹ ਮਿਰਗ ਕਠਿਨਾਈ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।

Verse 7

मानुषं रूपमाश्रित्य तमृषिं पर्यपृच्छत । विस्मयं परमं गत्वा काम्यदं कर्मणः फलम्

ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਅਤਿ ਵਿਸਮਯ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਮ ਦੇ ਇੱਛਿਤ-ਦਾਤਾ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।

Verse 8

मृगत्वे पतितश्चात्र नरो भूत्वा विनिर्गतः । सोऽब्रवीत्तस्य माहात्म्यं सलिलस्य द्विजोत्तमः

ਇੱਥੇ ਮਿਰਗਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਤਦ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਜਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ।

Verse 9

अतोऽहं नरतां प्राप्तो नान्यदस्तीह कारणम् । ततस्तत्सलिलं भूयः प्रविष्टं धरणीतले

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ—ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਜਲ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਗਿਆ।

Verse 10

ततो हुंकृतवान्भूयः स ऋषिः कौतुकान्वितः । आपूरितः पुनः कूपः सलिलेन पुरा यथा

ਤਦ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ “ਹੁੰ” ਉਚਾਰਿਆ। ਤੁਰੰਤ ਕੂਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜਲ ਨਾਲ ਮੁੜ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 11

ततः स कृतवान्स्नानं तथा च पितृतर्पणम् । मत्वा तीर्थवरं तत्र ततः प्राप्तः परां गतिम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਜਾਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 12

अद्यापि हुंकृते तस्मिन्सलिलौघः प्रवर्तते । तत्र गत्वा नरो भक्त्या अपि पापरतोऽपि यः

ਅੱਜ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਉਹ “ਹੁੰ” ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਲ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋਵੇ—

Verse 13

न मानुष्यं पुनर्जन्म प्राप्नोति जगतीतले । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यः श्राद्धं कुरुते नरः

ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ…

Verse 14

मुच्यते सर्वपापेभ्यः पितृलोके महीयते । कुलानि तारयेत्सप्त अतीताऽनागतानि च

ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਪਿਛਲੇ ਵੀ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ।