
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੇ “ਉੱਤਮਸਥਾਨ” ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੰਨ-ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦਿਵ੍ਯ ਪਰਿਸਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਸਥਾਨਕ ਦੂਰੀ-ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਾਰਾਂ ਧਨੁ ਦੇ ਅੰਤਰ ‘ਤੇ “ਉੱਨਤ ਵਿਘਨਰਾਜ” ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਸਰਵ-ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹ-ਨਾਸ਼ਨ) ਹਨ। ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ (ਮੋਦਕ ਆਦਿ) ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਫਲ ਵਾਂਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ “ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ-ਵਿਜਯ” ਵਰਗੀ ਜਯ-ਪ੍ਰਦ ਸਫਲਤਾ ਵਜੋਂ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथोत्तरे देवकुलात्तत्र गव्यूतिमात्रतः । उत्तमस्थानमिति च प्रख्यातं धरणीतले
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਦੇਵਕੁਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਗਵ੍ਯੂਤੀ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਤੇ, ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ‘ਉੱਤਮਸਥਾਨ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਹੈ।
Verse 2
तस्योत्तरे तु दिग्भागे धनुर्द्वादशकांतरे । उन्नतो विघ्नराजस्तु सर्वप्रत्यूहनाशनः
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਧਨੁ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ, ਉੱਚਾ ਵਿਘਨਰਾਜ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਊਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
Verse 3
चतुर्थ्यां पूजितः सम्यक्सुगंधैः फलमोदकैः ददाति वांछितान्कामांस्त्रैलोक्ये विजयी भवेत्
ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਮੋਦਕਾਂ ਨਾਲ ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 329
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उन्नतविनायकमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ, “ਉন্নਤ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ—ਅਧਿਆਇ 329—ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।