Adhyaya 326
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅੰਦਰ ਈਸ਼ਵਰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ‘ਸਰਵ-ਰੱਖਿਆ-ਕਰ’ ਪਰਮ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਗਰ/ਬਸਤੀ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ-ਸਰੂਪ ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਖੇਤਰਪਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਰੱਖਿਆ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸ਼ੈਵ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਦਰਸ਼ (ਅਮਾਵਸ) ਅਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ‘ਮਹਾਪੂਜਾ’ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹੋਦਯ ਵੇਲੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਗਤ ‘ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ’ ਤੱਕ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्यैवोत्तरतः स्थितम् । महाकालेश्वरं देवं सर्वरक्षाकरं परम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ—ਜੋ ਪਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
अधिष्ठाता पुरस्यास्य भैरवो रुद्ररूपधृक् । दर्शे च पूर्णिमायां च महापूजां प्रकारयेत्
ਭੈਰਵ—ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਰੱਖਿਆਕ ਹੈ। ਅਮਾਵਸਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਮਹਾਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Verse 3
महोदये नरः स्नात्वा महाकालं प्रपश्यति । धनाढ्यो जायते लोके सप्तजन्मसहस्रकम्
ਮਹੋਦਯ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਧਨਵਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
Verse 326
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये महाकालमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਮਹਾਕਾਲਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ 326 ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।