Adhyaya 324
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਵਾਯਵ੍ਯ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ) ਦਿਸ਼ਾ-ਉਪਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗਣਨਾਥ/ਵਿਨਾਇਕ-ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਨਾਇਕ ਨੂੰ “ਸਰਬ-ਸਿੱਧੀ-ਪ੍ਰਦਾਤਾ” ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਸਹਚਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗਣਨਾਥ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਕਾਲ-ਨਿਯਮ ਸਮੇਤ ਸੰਖੇਪ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਥੀ ਭੌਮਵਾਰ (ਮੰਗਲਵਾਰ) ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਦ ਭੱਖ੍ਯ, ਭੋਜ੍ਯ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਆਦਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰੁਵ ਸਿੱਧੀ, ਅਰਥਾਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरदिग्भागे किंचिद्वायव्यमाश्रितम् । विनायकं प्रपश्येच्च सर्वसिद्धिप्रदायकम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਕੁਝ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਝੁਕ ਕੇ, ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।
Verse 2
योऽसौ देवि मया ख्यातः सखा मे धनदः पुरा । गणनाथस्वरूपेण निधीनां परिपालकः । लोकानां सिद्धिदानार्थमस्मिन्स्थाने स्थितः प्रिये
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਮੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਿੱਤਰ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ), ਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ—ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਇੱਥੇ ਗਣਨਾਥ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਲਈ।
Verse 3
चतुर्थ्यां भौमवारेण भक्ष्यभोज्यः समोदकैः । पूजयेद्विधिवद्देवि तस्य सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम्
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦ ਚਤੁਰਥੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਭੱਖਣ-ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਨੀਯ ਸਮੇਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਉਸ ਭਗਤ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Verse 324
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गणनाथमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ, “ਗਣਨਾਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਚੌਵੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।