Adhyaya 319

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि ह्युन्नतस्थानमुत्तमम् । तस्यैवोत्तरदिग्भाग ऋषितोयातटे शुभे

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉੱਤਮ ‘ਉੰਨਤ-ਸਥਾਨ’ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਋ਸ਼ਿਤੋਯ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

एतत्स्थानं महादेवि विप्रेभ्यः प्राददां बलात् । सर्वसीमासमायुक्तं चंडीगणसुरक्षितम्

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਮੈਂ ਬਲਪੂਰਵਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

Verse 3

देव्युवाच । कथमुन्नतनामास्य बभूव सुरसत्तम । कथं त्वया बलाद्दत्तं कियत्सीमासमन्वितम्

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸਥਾਨ ‘ਉੰਨਤ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ? ਅਤੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਦਾਨ ਕੀਤਾ? ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਕਿੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ?

Verse 4

एतत्सर्वं ममाचक्ष्व संक्षेपान्नातिविस्तरात्

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਅਤਿ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ।

Verse 5

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਕਹਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

एतत्सर्वं पुरा प्रोक्तं स्थानसंकेतकारणम् । तृतीये ब्रह्मणः कुंडे सृष्टिसंक्षेपसूचके

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਸਥਾਨ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵਜੋਂ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

तथापि ते प्रवक्ष्यामि संक्षेपाच्छुणु पार्वति

ਤੱਥਾਪਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ।

Verse 8

उन्नामितं पुनस्तत्र यत्र लिंगं महोदये । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ਫਿਰ ਉਸ ਥਾਂ, ਮਹੋਦਯ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ‘ਉੰਨਤ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ—ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ।

Verse 9

अथवा चोन्नतं द्वारं पूर्वं प्राभासिकस्य वै । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕ (ਪ੍ਰਭਾਸ) ਦਾ ਪੂਰਬਲਾ ਉੱਚਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੀ—ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ‘ਉੰਨਤ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ।

Verse 10

विद्यया तपसा चैव यत्रोत्कृष्टा महर्षयः । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਥਾਨ ‘ਉੰਨਤ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ—ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।

Verse 11

यदा देवकुले विप्रा मूलचंडीशसंज्ञकम् । प्रसाद्य च महादेवं पुनः प्राप्ता महोदयम्

ਜਦੋਂ ਦੇਵ-ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੂਲ-ਚੰਡੀਸ਼ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਮਹੋਦਯ ਨੂੰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ,

Verse 12

षष्टिवर्षसहस्राणि तपस्तेपुर्महर्षयः । ध्यायमाना महेशानमनादिनिधनं परम्

ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਨਾਦਿ ਅਨੰਤ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 13

तेषु वै तप्यमानेषु कोटिसंख्येषु पार्वति । ऋषितोयातटे रम्ये पवित्रे पापनाशने । भिक्षुर्भूत्वा गतश्चाहं पुनस्तत्रैव भामिनि

ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ! ਜਦੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਰਮਣੀਯ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਮੈਂ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਭਿਖਸ਼ੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੁੜ ਓਥੇ ਹੀ ਗਿਆ।

Verse 14

त्रिकालं दर्शिभिस्तत्र दोषरागविवर्जितैः । तपस्विभिस्तदा सर्वैर्लक्षितोऽहं वरानने

ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ! ਉੱਥੇ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤਦ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 15

दृष्टमात्रस्तदा विप्रैर्विरराम महेश्वरः । क्व यासि विदितो देव इत्युक्त्वानुययुर्द्विजाः

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦ੍ਵਿਜ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, ‘ਹੇ ਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਹੋ!’

Verse 16

यावदायांति मुनय ईशेशेति प्रभाषकाः । धावमानाः स्वतपसा द्योतयन्तो दिशोदश

ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ‘ਈਸ਼! ਈਸ਼!’ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ।

Verse 17

लिंगमेव प्रपश्यंति न पश्यंति महेश्वरम्

ਉਹ ਕੇਵਲ ਲਿੰਗ ਦਾ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ (ਉਸ ਦੇ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।

Verse 18

येये च ददृशुर्लिंगं मूलचण्डीशसंज्ञकम् । तदा च मुनयः सर्वे सदेहाः स्वर्गमाययुः

ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਲਚੰਡೀਸ਼ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਦੇਹ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 19

यदा त्रिविष्टपं व्याप्तं दृष्टं वै शतयज्वना । आयांति च तथैवान्ये मुनयस्तपसोज्वलाः

ਜਦੋਂ ਸ਼ਤਯਜਵਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਸਵਰਗ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਦ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਦਿਪਦਿਪਾਉਂਦੇ ਹੋਰ ਮੁਨੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 20

एतदंतरमासाद्य समागत्य महीतले । लिंगमाच्छादयामास वज्रेणैव शतक्रतुः

ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।

Verse 21

अष्टादशसहस्राणि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् । स्थितानि न तु पश्यंति लिंगमेतदनुत्तमम्

ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਉਰਧਵਰੇਤਾ ਮੁਨੀ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਇਸ ਅਨੁੱਤਮ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

Verse 22

शक्रस्तु सहसा दृष्टो वज्रेणैव समन्वितः । यावद्वदंति शापं ते तावन्नष्टः पुरंदरः

ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਅਚਾਨਕ ਵਜ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦਿਸ ਪਿਆ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਉਚਾਰਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਪੁਰੰਦਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

Verse 23

दृष्ट्वा तान्कोपसंयुक्तान्भगवांस्त्रिपुरांतकः । उवाच सांत्वयन्देवो वाचा मधुरया मुनीन्

ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਕੋਮਲ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

Verse 24

कथं खिन्ना द्विजश्रेष्ठाः सदा शांतिपरायणाः । प्रसन्नवदना भूत्वा श्रूयतां वचनं मम

ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ, ਕਿਵੇਂ ਖਿੰਨ ਹੋ ਗਏ? ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।

Verse 25

भवद्भिर्ज्ञानसंयुक्तैः स्वर्गः किं मन्यते बहु । यत्रैके वसवः प्रोक्ता आदित्याश्च तथा परे

ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ-ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ; ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਕਿਉਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ? ਉੱਥੇ ਕਈ ਵਸੁ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਦਿਤ੍ਯ ਵੀ ਹਨ।

Verse 26

रुद्रसंज्ञास्तथा चैके ह्यश्विनावपि चापरौ । एतेषामधिपः कश्चिदेक इन्द्रः प्रकीर्तितः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਅਧਿਪਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਇੰਦਰ।

Verse 27

स्वपुण्यसंख्यया प्राप्ते यस्माद्विभ्रश्यते नरैः । एवं दुःखसमायुक्तः स्वर्गो नैवेष्यते बुधैः

ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਵਰਗ ਬੁੱਧਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭੀ ਇੱਛਿਤ ਨਹੀਂ।

Verse 28

एतस्मात्कारणाद्विप्राः कुरुध्वं वचनं मम । गृह्णीध्वं नगरं रम्यं निवासाय महाप्रभम्

ਇਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਮੰਨੋ; ਇਸ ਸੁੰਦਰ, ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਗਰ ਨੂੰ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।

Verse 29

हूयंतामग्निहोत्राणि देवताः सर्वदा द्विजाः । इज्यंतां विविधैर्यागैः क्रियतां पितृपूजनम्

ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਹਵਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ। ਨਾਨਾ ਯਾਗ ਕਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

Verse 30

आतिथ्यं क्रियता नित्यं वेदाभ्यासस्तथैव हि

ਨਿੱਤ ਆਤਿਥ੍ਯ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਹੋਵੇ।

Verse 31

एवं हि कुर्वतां नित्यं विना ज्ञानस्य संचयैः । प्रसादान्मम विप्रेन्द्राः प्रांते मुक्तिर्भविष्यति

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਨਿੱਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।

Verse 32

ऋषय ऊचुः । असमर्थाः परित्राणे जिताहारास्तपोन्विताः । नगरेणेह किं कुर्मस्तव भक्तिमभीप्सवः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ; ਅਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਤਪਸ੍ਵੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੇਵਲ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਨਗਰ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?

Verse 33

ईश्वर उवाच । भविष्यति सदा भक्तिर्युष्माकं परमेश्वरे । गृह्णीध्वं नगरं रम्यं कुरुध्वं वचनं मम

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।

Verse 34

इत्युक्त्वा भगवान्देव ईषन्मीलितलोचनः । सस्मार विश्वकर्माणं सर्वशिल्पवतां वरम्

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਨੇ, ਯੋਗ-ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਹੌਲੀ ਅੱਧੀਆਂ ਮੂੰਦ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਲਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

Verse 35

स्मृतमात्रो विश्वकर्मा प्रांजलिश्चाग्रतः स्थितः । आज्ञापयतु मां देवो वचनं करवाणि ते

ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ: “ਹੇ ਦੇਵ, ਆਗਿਆ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਹੜਾ ਵਚਨ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ?”

Verse 36

ईश्वर उवाच । नगरं क्रियतां त्वष्टर्विप्रार्थं सुंदरं शुभम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਗਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।”

Verse 37

इत्युक्तो विश्वकर्मा स भूमिं वीक्ष्य समंततः । उवाच प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 38

परीक्षिता मया भूमिर्न युक्तं नगरं त्विह । अत्र देवकुलं साक्षाल्लिंगस्य पतनं तथा

ਮੈਂ ਇਸ ਭੂਮੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰ ਲਈ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦੇਵ-ਕੁਲ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲਿੰਗ ਦੇ ਪਤਨ (ਅਵਤਰਨ) ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।

Verse 39

यतिभिश्चात्र वस्तव्यं न युक्तं गृहमेधिनाम्

ਇੱਥੇ ਯਤੀਆਂ (ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ) ਨੂੰ ਹੀ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 40

त्रिरात्रं पंचरात्रं वा सप्तरात्रं महेश्वर । पक्षं मासमृतुं वापि ह्ययनं यावदेव च । पुत्रदारयुतैस्तीर्थे वस्तव्यं गृहमेधिभिः

ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ, ਜਾਂ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ; ਜਾਂ ਪੱਖ, ਮਹੀਨਾ, ਰਿਤੁ, ਅਥਵਾ ਅਯਨ ਜਿਤਨਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 41

वसत्यूर्ध्वं तु षण्मासाद्यदा तीर्थे गृहाधिपः । अवज्ञा जायते तस्य मनश्चापल्यभावतः । तदा धर्माद्विनश्यंति सकला गृहमेधिनः

ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਵਗਿਆ ਉਪਜਦੀ ਹੈ; ਤਦ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸਮੂਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 42

इत्युक्तः स तदा देवस्तेन वै विश्वकर्मणा । पुनः प्रोवाच तं तस्य प्रशस्य वचनं शिवः

ਇਉਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਦ ਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਬੋਲਿਆ।

Verse 43

रोचते मे न वासोऽत्र विप्राणां गृहमेधिनाम् । यत्र चोन्नामितं लिंगमृषितोयातटे शुभे । तत्र निर्मापय त्वष्टर्नगरं शिल्पिनां वर

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਮੈਨੂੰ ਰੁਚਿਕਰ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਤਟ ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਓ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਓ ਸ਼ਿਲਪੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਥੇ ਨਗਰ ਬਣਾਵ।”

Verse 44

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा त्वरान्वितः । गत्वा चकार नगरं शिल्पिकोटिभिरावृतः

ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਤੁਰੰਤ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸ਼ਿਲਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਨਗਰ ਰਚ ਬੈਠਾ।

Verse 45

उन्नतं नाम यल्लोके विख्यातं सुरसुन्दरि । ततो हृष्टमना भूत्वा विलोक्य नगरं शिवः । आहूय ब्राह्मणान्सर्वानुवाचानतकन्धरः

“ਹੇ ਦੇਵਸੁੰਦਰੀ, ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਗਰ ‘ਉੰਨਤ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।” ਫਿਰ ਨਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।

Verse 46

इदं स्थानं वरं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा । ग्रामाणां च सहस्रैस्तु प्रोक्तं सर्वासु दिक्षु च

“ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਸਥਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਰਚਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿੰਡ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।”

Verse 47

नगरात्सर्वतः पुण्यो देशो नग्नहरः स्मृतः । अष्टयोजनविस्तीर्ण आयामव्यासतस्तथा

“ਨਗਰ ਦੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪੁੰਨਯ ਭੂਮੀ ਹੈ ਜੋ ‘ਨਗ੍ਨਹਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੱਠ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।”

Verse 48

नग्नो भूत्वा हरो यत्र देशे भ्रांतो यदृच्छया । तं नग्नहरमित्याहुर्देशं पुण्यतमं जनाः

ਜਿਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਨਗਨ ਹੋ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਭਟਕਿਆ ਸੀ, ਲੋਕ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਨੀਤ ਭੂਮੀ ਨੂੰ “ਨਗਨਹਰ” ਆਖਦੇ ਹਨ।

Verse 49

पूर्वे तु शांकरी चाऽर्या पश्चिमे न्यंकुमत्यपि । उत्तरे कनकनंदा दक्षिणे सागरावधिः । एतदंतरमासाद्य देशो नग्नहरः स्मृतः

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸ਼ਾਂਕਰੀ ਤੇ ਆਰਿਆ ਹਨ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨ੍ਯੰਕੁਮਤੀ ਹੈ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਨਕਨੰਦਾ ਹੈ; ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹੱਦ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ “ਨਗਨਹਰ” ਦੇਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 50

अष्टयोजनमानेन आयामव्यासतस्तथा । प्रोक्तोऽयं सकलो देश उन्नतेन समं मया

ਅੱਠ ਯੋਜਨ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੇਸ—ਉਣ੍ਣਤ ਸਮੇਤ—ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 51

गृह्यतां नगरश्रेष्ठं प्रसीदध्वं द्विजोत्तमाः । अत्र भक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ, ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਇੱਥੇ ਭਕਤੀ ਵੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 52

इत्युक्तास्ते तदा सर्वे विप्रा ऊचुर्महेश्वरम्

ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।

Verse 53

विप्रा ऊचुः । ईश्वराज्ञा वृथा कर्तुं न शक्या परमात्मनः । तपोऽग्निहोत्रनिष्ठानां वेदाध्ययनशालिनाम्

ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਅਤੇ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਾਂ।

Verse 54

अस्माकं रक्षिता कोऽस्ति कलिकाले च दारुणे । को दाताऽरोग्यदः कश्च को वै मुक्तिं प्रदास्यति

ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ? ਦਾਤਾ ਕੌਣ—ਜੋ ਸਿਹਤ ਬਖ਼ਸ਼ੇ? ਅਤੇ ਕੌਣ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ?

Verse 55

ईश्वर उवाच । महाकाल स्वरूपेण स्थित्वा तीर्थे महोदये । नाशयिष्यामि शत्रून्वः सम्यगाराधितो ह्यहम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੋਦਯ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 56

उन्नतो विघ्नराजस्तु विघ्नच्छेत्ता भविष्यति । गणनाथस्वरूपोऽयं धनदो निधीनां पतिः

ਉੱਚਾ ਵਿਘਨਰਾਜ ਹੀ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਛੇਦਕ ਬਣੇਗਾ। ਗਣਨਾਥ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Verse 57

युष्मभ्यं दास्यति द्रव्यं सम्यगाराधितोऽपि सः । आरोग्यदायको नित्यं दुर्गादित्यो भविष्यति

ਯਥਾਵਿਧੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਨ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਦੁਰਗਾਦਿਤ੍ਯ ਸਦਾ ਹੀ ਆਰੋਗ੍ਯ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 58

महोदयं महानन्ददायकं वो भविष्यति । सम्यगाराधितो ब्रह्मा सर्वकार्येषु सर्वदा । सर्वान्कामांश्च मुक्तिं च युष्मभ्यं संप्रदास्यति

ਮਹੋਦਯ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਮ੍ਯਕ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

Verse 59

विप्रा ऊचुः । यदि तीर्थानि तिष्ठंति सर्वाणि सुरसत्तम । संगालेश्वरतीर्थे च तथा देवकुले शिवे

ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਥੇ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ—ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਧਾਮ ਦੇਵਕੁਲ ਵਿੱਚ—

Verse 60

कलावपि महारौद्रे ह्यस्माकं पावनाय वै । स्थातव्यं तर्हि गृह्णीमो नान्यथा च महेश्वर

ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਮਹਾ ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਾਡੇ ਪਾਵਨ ਹੋਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਣਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ।

Verse 61

स तथेति प्रतिज्ञाय ददौ तेभ्यः पुरं वरम् । सप्तभौमैः शशांकाभैः प्रासादैः परिभूषितम् । नानाग्रामसमायुक्तं सर्वतः सीमयान्वितम्

ਉਸ ਨੇ “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ” ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ—ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਅਨੇਕ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਚਿੰਨ੍ਹਤ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ।

Verse 62

सूत उवाच । एवं तेभ्यो हि नगरं दत्त्वा देवो महेश्वरः । ददर्श विश्वकर्माणं प्राञ्जलिं पुरतः स्थितम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਗਰ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 63

विश्वकर्मोवाच । विलोक्यतां महादेव नगरं नगरोपमम् । सौवर्णस्थलमारुह्य निर्मितं त्वत्प्रसादतः

ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਸੁਵਰਨ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 64

विश्वकर्मवचः श्रुत्वा भगवांस्त्रिपुरान्तकः । समारुरोह स्थलकं सह सर्वैर्महर्षिभिः

ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਨੇ ਸਭ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਥਲਕ ਉੱਤੇ ਆਰੋਹਣ ਕੀਤਾ।

Verse 65

नगरं विलोकयामास रम्यं प्राकारमण्डितम् । ऋषयस्तुष्टुवुः सर्वे तत्रस्थं त्रिपुरान्तकम् । तानुवाच महादेवो वृणुध्वं वरमुत्त मम्

ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਦੀ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉੱਤਮ ਵਰ ਮੰਗੋ।”

Verse 66

ऋषय ऊचुः । यदि तुष्टो महादेव स्थलकेश्वरनामभृत् । अवलोकयंश्च नगरं सदा तिष्ठ स्थले हर

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ—ਸਥਲਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਤਾਂ ਹੇ ਹਰ, ਇਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਨਗਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖੋ।”

Verse 67

इत्युक्तस्तैस्तदा देवः स्थलकेऽस्मिन्सदा स्थितः । कृते रत्नमयं देवि त्रेतायां च हिरण्मयम्

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਸਥਲਕ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ (ਉਸ ਦਾ ਧਾਮ) ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 68

रौप्यं च द्वापरे प्रोक्तं स्थलमश्ममयं कलौ । एवं तत्र स्थितो देवः स्थलकेश्वरनामतः

ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਾਨ ਰੂਪੇ ਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਥਰਮਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ‘ਸਥਲਕੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 69

सदा पूज्यो महादेव उन्नतस्थानवासिभिः । माघे मासि चतुर्दश्यां विशेषस्तत्र जागरे

ਉੰਨਤ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਦੇਵ ਸਦਾ ਹੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾਗਰਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਹੈ।

Verse 70

इत्येतत्कथितं देवि ह्युन्नतस्य महोद्यम् । श्रुतं पापहरं नॄणां सर्वकामफलप्रदम्

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉੰਨਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਹਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 319

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उन्नतस्थानमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਉੰਨਤਸਥਾਨਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।