Adhyaya 316
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 316

Adhyaya 316

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਕੁਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੰਬਰ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਕੁਲ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗਵਿਊਤੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਖੇਮਾਦਿਤ੍ਯ’ ਨਾਮਕ ਦੇਵ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਖੇਮਾਰਥ-ਸਿੱਧੀ, ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਪਤਮੀ ਤਿਥੀ ਐਤਵਾਰ (ਰਵਿਵਾਰ) ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਦ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਸਰਵਕਾਮਦਾ, ਅਰਥਾਤ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਕੁਲ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉਪਦੇਸ਼ਰੂਪ ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਚਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ देवकुलात्पूर्वे पंचगव्यूतिमात्रतः । शंबरस्थान मध्ये तु क्षेमादित्येति विश्रुतः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਦੇਵਕੁਲ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਪੰਜ ਗਵ੍ਯੂਤੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਖੇਮਾਦਿਤ੍ਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ (ਤੀਰਥ/ਮੰਦਰ) ਹੈ।

Verse 2

तं दृष्ट्वा मानवो देवि भवेत्क्षेमार्थसिद्धिभाक् । सप्तम्यां रविवारेण पूजितः सर्वकामदः

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ (ਖੇਮਾਦਿਤ੍ਯ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ, ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 3

इति देवकुलस्थाने कथिता तीर्थसंस्थितिः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਕੁਲ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 316

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये क्षेमादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।