Adhyaya 313
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ‘ਈਸ਼ਵਰ ਉਵਾਚ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਾਯਵ੍ਯ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਧਨੁ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ “ਉੱਤਰਾਰਕ” ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਤੀਰਥ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ‘ਸਦ੍ਯਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਕ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਅਰਥਾਤ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਇੱਥੇ ਨਿੰਬ-ਸਪਤਮੀ ਵਰਤ/ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਆਰੋਗ੍ਯ-ਲਾਭ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्माद्वायव्यदिग्भागे धनुःषोडशभिः स्थितः । उत्तरार्कश्च नाम्ना वै सद्यः प्रत्ययकारकः । मुच्यते सर्वरोगैस्तु कृत्वा वै निंबसप्तमीम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉੱਥੋਂ ਵਾਯਵ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਉੱਤਰਾਰਕ’ ਨਾਮਕ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਭਰੋਸਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਨਿੰਬ-ਸਪਤਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 313
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उत्तरार्कमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਉੱਤਰਾਰਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।