Adhyaya 306
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 306

Adhyaya 306

ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਤੀਰਥ ‘ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ’ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਮਬਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ-ਜਨਿਤ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਿਤੋਇਆ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਨੇੜੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ‘ਬ੍ਰਹਮਭਾਗ’ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰ ਦੇਣਗੇ। ਸਾਂਬ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਭਾਸਕਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਿਤੋਇਆ-ਤਟ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਤਪ-ਸਥਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਭਾਗ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਸਾਂਬ ਨਿਯਮਤ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇਵ-ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਰੁਦ੍ਰ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਮੋਖਸ਼, ਇੰਦਰ ਸਵਰਗ; ਜਲ-ਧਰਤੀ-ਭਸਮ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਗਨੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਗਣੇਸ਼ ਵਿਘਨ ਹਰਦਾ ਹੈ—ਪਰ ਦਿਵਾਕਰ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰੋਗ੍ਯ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਆਮ ਵਰ ਸਿੱਧ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸੂਰਜ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਸਾਂਬ ਉਸ ਥਾਂ ਨਿਤ੍ਯ ਸਾਨ্নਿਧ੍ਯ ਮੰਗਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੇਹ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਕੇ ਵਰਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਰਾਤ ਜਾਗਰਣ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ, ਐਤਵਾਰ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਧਨ, ਸੰਤਾਨ, ਮਨੋਕਾਮਨਾ-ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਾਪਜਨਿਤ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦੇ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सांबादित्यमनुत्तमम् । तस्मादुत्तरभागे तु सर्वपातकनाशनम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਅਨੁੱਤਮ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਓ। ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 2

यत्र सांबस्तपस्तप्त्वा ह्याराध्य च दिवाकरम् । प्राप्तवान्सुन्दरं देहं सहस्रांशुप्रसादतः

ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ ਸੂਰਜਦੇਵ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ, ਪੁਨਰੁੱਥਿਤ ਦੇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 3

यदा रोषेण संशप्तः पित्रा जांबवतीसुतः । आराधयामास तदा विष्णुं कमललोचनम्

ਜਦੋਂ ਜਾਂਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 4

अनुग्रहार्थं शापस्य सांबो जांबवतीसुतः । प्रसन्नवदनो भूत्वा विष्णुः प्रोवाच तं प्रति

ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਲਈ ਜਾਂਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਵਾਸਤੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 5

गच्छ प्राभासिके क्षेत्रे ब्रह्मभागमनुत्तमम् । ऋषितोयातटे रम्ये ब्राह्मणैरुपशोभिते

“ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਓ—ਬ੍ਰਹ્મਭਾਗ ਨਾਮਕ ਅਨੁੱਤਮ ਸਥਾਨ ਨੂੰ; ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।”

Verse 6

तत्राऽहं सूर्यरूपेण वरं दास्यामि पुत्रक । इत्युक्तः स तदा सांबो विष्णुना प्रभविष्णुना

ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸੂਰਯ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮਹਾਬਲੀ ਪ੍ਰਭਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਆ।

Verse 7

गतः प्राभासिके क्षेत्रे रम्ये शिवपुरे शिवे । तत्राराध्य परं देवं भास्करं वारितस्करम्

ਉਹ ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਮਣੀਯ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਿਵਪੁਰਾ—ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ—ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਯ) ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਪਕਾਰ ਤੇ ਅਨਿਆਇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 8

प्रसादयामास तदा स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकधा

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਤੋਤ੍ਰ ਗਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 9

प्रत्युवाच रविः सांबं प्रसन्नस्ते स्तवेन वै । शीघ्रं गच्छ नरश्रेष्ठ ऋषितोयातटे शुभे

ਰਵਿ (ਸੂਰਯ) ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਤੇਰੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਜਲਦੀ ਜਾ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਤਟ ਉੱਤੇ।”

Verse 10

इत्युक्तः स तदाऽगत्य ऋषितोयातटं शुभम् । नारदो यत्र ब्रह्मर्षिस्तपस्तप्यति चैव हि

ਇਉਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ—ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਮুনি ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 11

तत्र गत्वा हरेः सूनुरुन्नतस्थानवासिनः । आसन्ये ब्राह्मणास्तान्स इदं वचनमब्रवीत्

ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਨੇ ਉਸ ਉੱਚੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 12

सांब उवाच । एष वै ब्रह्मणो भागः प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । अत्र वै ब्राह्मणा ये तु ते वै श्रेष्ठाः स्मृता भुवि

ਸਾਂਬ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 13

भवतां वचनाद्विप्राः सूर्यमाराधयाम्यहम् । मम वै पूर्वमादिष्टं स्थानमेतच्च विष्णुना

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਸੂਰਯ ਦੇਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਸਥਾਨ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਨਿਯਤ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 14

विप्रा ऊचुः । सिद्धिस्ते भविता सांब आराधय दिवाकरम् । इत्युक्तः स तदा विप्रैः प्रविष्टोऽथ प्रभाकरम्

ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸਾਂਬ, ਤੇਰੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗੀ—ਦਿਵਾਕਰ ਸੂਰਯ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਤਦ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਸੂਰਯ ਦੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 15

नित्यमाराधयामास सांबो जांबवतीसुतः । तपोनिष्ठं च तं दृष्ट्वा विष्णुः कारुणिको महान्

ਜਾਂਬਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਨਿੱਤ ਸੂਰਯ ਦੇਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕਰੁਣਾਮਯ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।

Verse 16

इदं वै चिन्तयामास पुत्रवात्सल्यसंयुतः । यथैश्वर्यप्रदो रुद्रो यथा विष्णुश्च मुक्तिदः

ਪੁੱਤਰ-ਵਾਤਸਲ੍ਯ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ: “ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ…”

Verse 17

यज्ञैरिष्टो हि देवेन्द्रो यथा स्वर्गप्रदः स्मृतः । शुद्धिकर्तृ यथा तोयं मृत्तिकाभस्मसंयुतम् । दहनात्मा यथा वह्निर्विघ्नहर्त्ता गणेश्वरः

“ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ ਇੰਦਰ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਜਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਦਹਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਹਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ…”

Verse 18

स्वच्छंदभारतीदाने यथा ब्रह्मसुता नृणाम् । तथाऽरोग्यप्रदाता च नान्यो देवो दिवाकरात्

“ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਾਣੀ-ਵਿਦਿਆ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦਿਵਾਕਰ (ਸੂਰਜ) ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵ ਅਰੋਗਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।”

Verse 19

अनेकधाऽराधितोऽपि स देवो भास्करः शुचिः । न ददाति वरं यत्तु तन्मे शापस्य कारणात्

“ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਣ ਕਰਕੇ ਹੈ।”

Verse 20

एवं संचिन्त्य भगवान्विष्णुः कमललोचनः । सूर्यरूपं समाश्रित्य तस्य तुष्टो जनार्दनः

ਇਉਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ—ਜਨਾਰਦਨ—ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ (ਸਾਂਬ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 21

योऽपरनारायणख्यस्तस्यैव सन्निधौ स्थितः । प्रत्यक्षः स ततो विष्णुः सूर्यरूपी दिवाकरः । उवाच परमप्रीतो वरदः पुण्यकर्मणाम्

ਜੋ ‘ਅਪਰ-ਨਾਰਾਇਣ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਸਨਮੁਖ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸੂਰਜ-ਰੂਪ ਦਿਵਾਕਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋਏ। ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 22

अलं क्लेशेन ते सांब किमर्थं तप्यसे तपः । प्रसन्नोऽहं हरेः सूनो वरं वरय सुव्रत

ਬਸ ਕਰ, ਹੇ ਸਾਂਬ, ਹੁਣ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਪਾਂਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।

Verse 23

सांब उवाच । निर्मलस्त्वत्प्रसादेन कुष्ठमुक्तकलेवरः । भवानि देवदेवेश प्रत्यक्षाऽम्बरभूषण । अस्मिन्स्थाने स्थितो रम्ये नित्यं सन्निहितो भव

ਸਾਂਬ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਕੋੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਦਿਪਤ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ—ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਅਤੇ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਸਨਮੁਖ ਰਹਿ।

Verse 24

सूर्य उवाच । अधुना निर्मलो देहस्तव सांब भविष्यति इहागत्य नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । उपवासपरो भूत्वा रात्रौ जागरणे स्थितः

ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਹੇ ਸਾਂਬ, ਤੇਰਾ ਦੇਹ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਸੱਤਮੀ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ—

Verse 25

अष्टादशानि कुष्ठानि पापरोगास्तथैव च । कदाचिन्न भविष्यन्ति कुले तस्य महात्मनः

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਭਗਤ ਦੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਰੋਗ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।

Verse 26

कृत्वा स्नानं नरो यस्तु भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पूजयेद्रविवारेण सांबादित्यं महाप्रभम् । स रोगहीनो धनवान्पुत्रवाञ्जायते नरः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਕਤੀ-ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 27

तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानमाश्रितम् । कुंडं पापहरं पुण्यं स्वच्छोदपरि पूरितम्

ਉਸੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਪਹਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨਮਈ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 28

तत्र स्नात्वा च् विधिवत्कुर्याच्छ्राद्धं विचक्षणः । भोजयेद्ब्राह्मणान्यस्तु सांबादित्यं प्रपूजयेत्

ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ ਅਤੇ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—

Verse 29

सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्य लोके महीयते

ਉਹ ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 306

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सांबादित्य माहात्म्यवर्णनंनाम षडुत्तरत्रिशततमोध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ‘ਪ੍ਰਭਾਸ-ਕ੍ਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਛੇਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।