Adhyaya 304

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गंगां त्रिपथगामिनीम् । संगालेशादथैशान्यां धनुषां सप्तके स्थिताम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵੱਲ, ਸੱਤ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

तस्यां त्रिनेत्रा मत्स्याः स्युर्नित्यमांभसिकाः प्रिये । कलौयुगेऽपि दृश्यंते सत्यंसत्यं मयोदितम्

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।

Verse 3

तस्यां स्नात्वा महादेवि मुच्यते पञ्चपातकैः

ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਮਹਾਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विस्मिता गिरिजा सती । उवाच तं द्विजश्रेष्ठाः प्रचलच्चंद्रशेखरम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਤੀ ਗਿਰਿਜਾ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਚਲਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਆਤਮਿਕ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।

Verse 5

पार्वत्युवाच । कथं तत्र समायाता गंगा त्रिपथगामिनी । कथं त्रिनेत्राः संजाता मत्स्या आंभसिकाः शिव

ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ ਗੰਗਾ ਉਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਅਤੇ ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਜਲਚਰ ਤਿੰਨ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ?

Verse 6

एतद्विस्तरतो ब्रूहि यद्यहं ते प्रिया विभो

ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹਾਂ।

Verse 7

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यदि पृच्छसि मां शुभे । आस्तिकाः श्रद्दधानाश्च भवंतीति मतिर्मम

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਸਤਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈਂ।

Verse 8

यदा शप्तो महादेवो ह्यज्ञानतिमिरावृतैः । ऋषिभिः कोपयुक्तैश्च कस्मिंश्चित्कारणांतरे

ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

तदा ते मुनयः सर्वे शप्तं ज्ञात्वा महेश्वरम् । निरानंदं जगत्सर्वं दृष्ट्वा चात्मानमेव च

ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਏ।

Verse 10

आराध्य परमेशानं दधतं गजरूपकम् । उन्नतं स्थानमानीय सानंदं चक्रिरे द्विजाः

ਪਰਮੇਸ਼ਾਨ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ—ਜੋ ਗਜ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ—ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਨੰਦਮਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 11

ततः प्रभृति सर्वे ते शिवद्रोहकरं परम् । आत्मानं मेनिरे नित्यं प्रसन्नेऽपि महेश्वरे

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਦ੍ਰੋਹ ਦਾ ਭਾਰੀ ਅਪਰਾਧੀ ਹੀ ਸਦਾ ਮੰਨਦੇ ਰਹੇ।

Verse 12

महोदयान्महातीर्थं सर्व आगत्य सत्वरम् । तपस्तेपुर्महाघोरं संगालेश्वरसन्निधौ

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਮਹੋਦਯਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਤੀਰਥ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

Verse 13

संगालेश्वरनामानं सर्वे पूज्य यथाविधि । भृगुरत्रिस्तथा मंकिः कश्यपः कण्व एव च

ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤ੍ਰਿ, ਮੰਕੀ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਕਣ੍ਵ ਵੀ।

Verse 14

गौतमः कौशिकश्चैव कुशिकश्च महातपाः । शूकरोऽथ भरद्वाजो भार्गविश्च महातपाः

ਗੌਤਮ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਿਕ—ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ—ਅਤੇ ਸ਼ੂਕਰ, ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਤੇ ਭਾਰਗਵੀ ਵੀ, ਸਭ ਤਪ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬਲ, ਉੱਥੇ ਆਏ।

Verse 15

जातूकर्ण्यो वसिष्ठश्च सावर्णिश्च पराशरः । शांडिल्यश्च पुलस्त्यश्च वत्सश्चैव महातपाः

ਜਾਤੂਕਰਣ੍ਯ, ਵਸਿਸ਼ਠ, ਸਾਵਰ੍ਣੀ ਅਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਵੀ—ਸਭ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ—ਉੱਥੇ ਸਨ।

Verse 16

एते चान्ये च बहवो ह्यसंख्याता महर्षयः

ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕ, ਅਗਣਿਤ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਸਨ।

Verse 17

संगालेश्वरमासाद्य प्रभासे पापनाशने । तपः कुर्वंति सततं प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम्

ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਸਦਾ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 18

ततः कालेन महता ते सर्वे मुनिपुंगवाः । ध्यानात्त्रिलोचनस्यैव अदृष्टे तु महेश्वरे

ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਸਭ ਮੁਨਿਪੁੰਗਵ—ਭਾਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਅਜੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਕੇਵਲ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਧਨੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 19

त्रिनेत्रत्वमनुप्राप्तास्तपोनिष्ठास्तपोधनाः । परस्परं वीक्षमाणास्त्रिनेत्रस्याभिशंकया

ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਤਪ-ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕਿਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਗਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 20

स्तुवंति विविधैः स्तोत्रैर्मन्यमाना महेश्वरम् । ज्ञात्वा ध्यानेन देवस्य त्रिनेत्रत्वमुपागताः

ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਨਾ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਦੇਵ ਦੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

Verse 21

चकुरुग्रं तपस्ते तु पूजां देवस्य शूलिनः । तेषु वै तप्यमानेषु कृपाविष्टो महेश्वरः

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਤਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 22

उवाच तान्मुनीन्सर्वाञ्छृणुध्वं वरमुत्तमम् । प्रसन्नोऽहं मुनिश्रेष्ठास्तपसा पूजयापि च

ਤਦ (ਮਹੇਸ਼ਵਰ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਸੁਣੋ, ਇਕ ਉੱਤਮ ਵਰ ਮੰਗੋ। ਹੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਠੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤਪ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।”

Verse 23

ऋषय ऊचुः । यदि प्रसन्नो देवेश वरं नो दातुमर्हसि । गंगामानय वेगेन ह्यभिषेकाय नो हर

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼! ਸਾਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਸਮਝੋ; ਹੇ ਹਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਿਆਓ।”

Verse 24

तस्यां कृताभिषेकास्तु तव द्रोहकरा वयम् । अज्ञानभावात्पूतत्वं यास्यामः पृथिवीतले

ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਅਸੀਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਕੀਤਾ—ਅਗਿਆਨ-ਭਾਵ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ।

Verse 25

ईश्वर उवाच । यूयं पवित्रकरणाः पावनानां च पावनाः । गंगां चैवानयिष्यामि युष्माकं चित्ततुष्टये

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹੋ, ਪਾਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਵਨ ਹੋ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।”

Verse 26

पावित्र्याद्भवतां जातं त्रैनेत्र्यं मुनिसत्तमाः । एवमुक्त्वा ततः शंभुर्ध्यानस्तिमितलोचनः । सस्मार क्षणमात्रेण गंगां मीनकुलावृताम्

“ਹੇ ਮੁਨਿਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਠਹਿਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

Verse 27

स्मृतमात्रा तदा देवी गंगा त्रिपथगामिनी । भित्वा भूमितलं प्राप्ता तत्र मीनकुलावृता

ਉਸ ਯਾਦ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ—ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ—ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ, ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ।

Verse 28

ऋषिभिश्च यदा दृष्टा गंगा मीनयुता शुभा । दृष्टमात्रास्तु ते मत्स्यास्त्रिनेत्रत्वमुपागताः

ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸ਼ੁਭ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੱਛੀਆਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।

Verse 29

ईश्वर उवाच । युष्माकं दर्शनाद्विप्रास्त्रिनेत्रत्वमुपागताः । एतन्निदर्शनं सर्वं लोकानां च प्रदर्शनम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰਾ ਨਿਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ।”

Verse 30

ऋषय ऊचुः । अस्मिन्कुंडे महादेव मत्स्यानां संततिः सदा । त्रिनेत्रा त्वत्प्रसादेन भूयात्सर्वा युगेयुगे

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਯੁਗੋਂ-ਯੁਗ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਹੋਣ।”

Verse 31

अस्मिन्कुंडे समागत्य नरः स्नानं करोति यः । ददाति हेम विप्राय गाश्च वस्त्रं तथा तिलान्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤਿਲ ਵੀ—

Verse 32

अमावास्यां विशेषेण त्रिनेत्रः स प्रजायताम् । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा ह्यन्तर्धानं गतो हरः

ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਾਵਸਿਆ ਨੂੰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਜਨਮੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, “ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ,” ਹਰ ਨੇ ਅੰਤರ್ಧਾਨ ਧਾਰ ਲਿਆ।

Verse 33

ब्राह्मणास्तुष्टिसंयुक्ता गताः सर्वे महोदयम्

ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਨ ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 34

एतत्ते कथितं देवि गंगामाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुतं पापप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਸੁਣਾਈ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 304

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगालेश्वरसमीपवर्ति गंगामाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ, “ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਗੰਗਾਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।