Adhyaya 302
ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਸ਼ਿਵ-ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਲਿੰਗ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ—ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਰਾਹ-ਸੂਚਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕ ‘ਰੂਪਵਾਨ’ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰੰਪਰਾ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਰਕਤਕੰਠ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गंधर्वेश्वरमुत्तमम् । तस्यैवोत्तरदिग्भागे धनुषां पंचके स्थितम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉੱਤਮ ਗੰਧਰਵੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਪੰਜ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Verse 2
तं दृष्ट्वा च महादेवि रूपवाञ्जायते नरः । गंधर्वैः स्थापितं लिंगं स्नात्वा संपूजयेत्सकृत् । सर्वान्कामानवाप्नोति रक्तकण्ठश्च जायते
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਇਕ ਵਾਰ ਭੀ ਸੰਪੂਜਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਰਕਤਕੰਠ’ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 302
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गंधर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्व्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਗੰਧਰਵੇਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।