Adhyaya 300

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्यैवोत्तरदिग्भागे किञ्चिद्वायव्यसंस्थितम् । संगालेश्वरनामास्ति सर्वपातकनाशनम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ, ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 2

तत्र ब्रह्मा च विष्णुश्च लिंगस्याराधनोद्यतौ । शक्रश्चैव महातेजा लिंगं पूजितवान्प्रिये

ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ; ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 3

वरुणो धनदश्चैव धर्मराजोऽथ पावकः । आदित्यैर्वसुभिश्चैव लोकपालैः समंततः

ਵਰੁਣ, ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ), ਧਰਮਰਾਜ ਅਤੇ ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਵੀ; ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ—ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

Verse 4

आराधितं महालिंगं संगालेश्वरनामभृत् । पूजयित्वा तु ते सर्वे दृष्ट्वा माहात्म्यमुत्तमम्

ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਲਿੰਗ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਰਾਧਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਕਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।

Verse 5

ऊचुश्च सहसा देवि परमानंदसंयुताः । देवानां निवहैर्यस्मात्समागत्य प्रतिष्ठितम् । संगालेश्वरनामास्य भविष्यति धरातले

ਤਦ ਉਹ ਸਭ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਬੋਲੇ: ‘ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ (ਲਿੰਗ) ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।’

Verse 6

संगालेश्वरनामानं पूजयिष्यंति मानवाः । न तेषामन्वये कश्चिन्निर्धनः संभविष्यति

ਲੋਕ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਗਾਲ ਨਹੀਂ ਜਨਮੇਗਾ।

Verse 7

गोसहस्रस्य दत्तस्य कुरुक्षेत्रे च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति संगालेश्वरदर्शनात्

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

अमावास्यां च संप्राप्य स्नानं कृत्वा विधानतः । यः करोति नरः श्राद्धं पितॄणां रोषवर्जितः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

ਅਮਾਵਸਿਆ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 9

अर्धक्रोशं च तत्क्षेत्रं समंतात्परिमण्डलम् । सर्वकामप्रदं नृणां सर्वपातकनाशनम्

ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਅੱਧ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਤੱਕ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

अस्मिन्क्षेत्रे महादेवि जीवा उत्तममध्यमाः । कालेन निधनं प्राप्तास्तेऽपि यांति परां गतिम्

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ, ਜਦ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 11

गृहीत्वानशनं ये तु प्राणांस्त्यक्ष्यंति मानवाः । निश्चयं ते महादेवि लीयंते परमेश्वरे

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਨਸ਼ਨ ਧਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 12

गवा हता द्विजहता ये च वै दंष्ट्रिभिर्हता । आत्मनो घातका ये तु सर्पदष्टाश्च ये मृताः

ਜੋ ਗਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅਕਸਮਾਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰੇ, ਜੋ ਦੰਦਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੇ ਮਾਰੇ, ਜੋ ਆਪਘਾਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੱਪ ਦੇ ਡੱਸਣ ਨਾਲ ਮਰੇ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀਦਾਇਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 13

शय्यायां विगतप्राणा ये च शौचविवर्जिताः । अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये अपुनर्भवदायके

ਜੋ ਖੱਟ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਏ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ੌਚ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਰੇ—ਇਸ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਪੁਨਰਭਵ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 14

दत्तैः षोडशभिः श्राद्धैर्वृषोत्सर्गे कृते पुनः । विधिवद्भोजितैर्विप्रैर्भवेन्मुक्तिर्न संशयः

ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ੋਤਸਰਗ (ਬਲਦ ਛੱਡਣ) ਦਾ ਕਰਮ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ—ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 15

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे गतवंतस्त्रिविष्टपम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 16

संगालेश्वरमाहात्म्यं संक्षेपात्कथितं तव । श्रुतं हरति पापानि दुःखशोकांस्तथैव च

ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 300

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੂਜਨੀਯ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ, “ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।