Adhyaya 298

Verse 1

ईश्वर उवाच । ऋषितोयापश्चिमे तु तत्र गव्यूतिमात्रतः । संगालेश्वरनामास्ति सर्वपातकनाशनः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਋ਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਗਵ੍ਯੂਤੀ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਤੇ, ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 2

गुप्तस्तत्र प्रयागश्च देवो वै माधवस्तथा । जाह्नवी यमुना चैव देवी तत्र सरस्वती

ਉੱਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇਵ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜਾਹ্নਵੀ (ਗੰਗਾ) ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ-ਦੇਵੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 3

अन्यानि तत्र तीर्थानि बहूनि च वरानने । स्नात्वा दृष्ट्वा पूजयित्वा मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕਿਲਬਿਸਾਂ—ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ—ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

पार्वत्युवाच । कथय त्वं महेशान सर्वदेवनमस्कृत । तीर्थराजः प्रयागस्तु कथं विष्णुः सनातनः

ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਣੂ (ਇੱਥੇ) ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹਨ?

Verse 5

कथं गंगा च यमुना तथा देवी सरस्वती । अन्यान्यपि बहून्येव तीर्थानि वृषभध्वज

ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ! ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹਨ? ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਤੀਰਥ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇੰਨੇ ਕਿਵੇਂ ਹਨ?

Verse 6

समायातानि तत्रैव संगालेश्वरसंनिधौ । संगालेशेति किं नाम ह्येतन्मे वद कौतुकम्

ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੰਗਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਆ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ‘ਸੰਗਾਲੇਸ਼’ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਪਿਆ? ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।

Verse 7

ईश्वर उवाच । पुरा वै लिंगपतने सर्वदेवसमागमे । सार्धत्रितयकोटीनि पुण्यानि सुरसुन्दरि

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਪਤਨ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ—ਹੇ ਦੇਵਲੋਕ ਦੀ ਸੁੰਦਰਿ—ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਪੁੰਨ-ਤੀਰਥ-ਫਲ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 8

तीर्थानि तीर्थराजोऽयं प्रयागः समुपस्थितः । आत्मानं गोपयामास तीर्थकोटिभिरावृतम्

ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਉੱਥੇ ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ; ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 9

ततस्तत्र समायाता ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । विबुधास्तीर्थराजं तं ददृशुर्दिव्यचक्षुषा

ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਆਏ; ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੀਰਥਰਾਜ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।

Verse 10

तीर्थकोटिभिराकीर्णं पवित्रं पापनाशनम् । लिंगस्य पतनं श्रुत्वा महादुःखेन संवृताः

ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ (ਉਹ ਸਥਾਨ) ਸੀ। ਲਿੰਗ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ।

Verse 11

स्थिताः सर्वे तदा देवि ब्रह्माद्याः सुरसत्तमाः

ਤਦ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਭ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 12

एतस्मिन्नेव काले तु देवो रुद्रः सनातनः । निरानंदः समायातो वाक्यमेतदुवाच ह

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵ ਰੁਦ੍ਰ, ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 13

शृणुध्वं वचनं देवा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । ऋषिशापान्निपतितं मम लिंगमनुत्तमम् । तस्माल्लिंगं पूजयत सर्व कामार्थसिद्धये

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਓ, ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣੋ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਅਨੁੱਤਮ ਲਿੰਗ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਸੰਗਤ ਅਰਥ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੋਵੇ।

Verse 14

एवमुक्त्वा महादेवो देशे तस्मिन्स्थितः प्रिये । ब्राह्मं च वैष्णवं रौद्रं तत्र कुण्डत्रयं स्मृतम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਕੁੰਡ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰ।

Verse 15

चतुर्थं त्रिसंगमाख्यं नदीनां यत्र संगमः । गंगायाश्च सरस्वत्याः सूर्यपुत्र्यास्तथैव च

ਚੌਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤ੍ਰਿਸੰਗਮ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਗੰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਪੁਤਰੀ ਯਮੁਨਾ।

Verse 16

कोटिरेका च तीर्थानां ब्रह्मकुण्डे व्यवस्थिता । तथा च वैष्णवे कुण्डे कोटिरेका प्रकीर्तिता

ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕੋਟਿ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹਿਮਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਸ਼ਣਵ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਭੀ ‘ਕੋਟਿ-ਅਧਿਕ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 17

सार्धकोटिस्तु संप्रोक्ता शिवकुण्डे प्रकीर्तिता । पश्चिमे ब्रह्मकुण्डं च पूर्वे वै वैष्णवं स्मृतम्

ਸ਼ਿਵ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਵਾ ਕੋਟਿ (ਕੋਟਿ ਅੱਧ) ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੈਸ਼ਣਵ-ਕੁੰਡ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 18

मध्यभागे स्थितं यच्च रुद्रकुण्डं प्रकीर्तितम् । कुण्डमध्याद्विनिर्गत्य यत्र गंगा वरानने

ਅਤੇ ਜੋ ਮੱਧ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ-ਕੁੰਡ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀਏ, ਉਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 19

सूर्यपुत्र्या समेता च तत्त्रिसंगम उच्यते । अनयोरंतरे सूक्ष्मे तत्र गुप्ता सरस्वती

ਸੂਰਜ-ਪੁਤਰੀ ਯਮੁਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ‘ਤ੍ਰਿਸੰਗਮ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ ਸਰਸਵਤੀ ਗੁਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 20

एषु सन्निहितो नित्यं प्रयागस्तीर्थनायकः । अत्रागत्य नरो यस्तु माघमासे वरानने

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ—ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਨਾਇਕ—ਸਦਾ ਨਿਤ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ…

Verse 21

स्नायात्प्रभातसमये मकरस्थे रवौ प्रिये । किञ्चिदभ्युदिते सूर्ये शृणु तस्य च यत्फलम्

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦ ਸੂਰਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।

Verse 22

आद्येनैकेन स्नानेन पापं यन्मनसा कृतम् । व्यपोहति नरः सम्यक्छ्रद्धायुक्तो जितेन्द्रियः

ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਸਨਾਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਪਾਪ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ—ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

वाचिकं तु द्वितीयेन कायिकं तु तृतीयकात् । संसर्गजं चतुर्थेन रहस्यं पञ्चमेन तु

ਦੂਜੇ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਵਾਣੀ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੀਜੇ ਨਾਲ ਦੇਹ ਦਾ ਪਾਪ; ਚੌਥੇ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਪਾਪ; ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਪਾਪ ਮਿਟਦਾ ਹੈ।

Verse 24

उपपातकानि षष्ठेन स्नानेनैव व्यपोहति

ਛੇਵੇਂ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਪਪਾਤਕ—ਛੋਟੇ ਪਰ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਪਾਪ—ਭੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 25

अभिषेकेण कुण्डानां सप्तकृत्वो वरानने । महांति चैव पापानि क्षाल्यंते पुरुषैः सदा

ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ! ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਅਭਿਸੇਕ-ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਾਪ ਵੀ ਸਦਾ ਲਈ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 26

यः स्नाति सकलं मासं प्रयागे गुप्तसंज्ञके । ब्रह्मादिभिर्न तद्वक्तुं शक्यते कल्पकोटिभिः

ਜੋ ਕੋਈ ‘ਗੁਪਤ’ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

Verse 27

यानि कानि च तीर्थानि प्रभासे संति भामिनि । तेभ्योऽतिवल्लभं तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम्

ਹੇ ਤੇਜਸਵੀ ਨਾਰੀ! ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 28

एषां संरक्षणार्थाय मया वै तत्र मातरः । पूजनीयाः प्रयत्नेन नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ (ਮਾਤਾਵਾਂ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਵਿਭਿੰਨ ਸ਼ੁਭ ਨੈਵੇਦਿਆਂ ਨਾਲ।

Verse 29

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां श्रद्धायुक्तेन चेतसा । तासामनुचरा देवि भूतप्रेताश्च कोटिशः

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਧਾ-ਯੁਕਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਚਰ ਵਜੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਭੂਤ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 30

तेषां भयविनाशाय ता मातॄश्च प्रपूजयेत् । अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਯ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲੀ ਭਾਂਤਿ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 31

यः कश्चित्कुरुते श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य भक्तितः । उद्धरेच्च पितुर्वर्गं मातुर्वर्गं नरोत्तमः

ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰੋਤਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੁਲ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੁਲ—ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 32

वृषभस्तत्र दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य फलमनन्तकम्

ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਸਾਂਡ) ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਅਨੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

एवं गुप्तप्रयागस्य माहात्म्यं कथितं तव । श्रुत्वाभिनन्द्य पुरुषः प्राप्नुयाच्छंकरालयम्

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਗੁਪਤਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਲਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 298

इति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गुप्तप्रया गमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ, “ਗੁਪਤਪ੍ਰਯਾਗ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਅਠਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।