Adhyaya 297

Verse 1

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ संसारार्णवतारक । सविस्तरं तु मे ब्रूहि ऋषितोयामहोदयम्

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ-ਨਾਥ, ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰਕ! ਮੈਨੂੰ ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 2

ऋषितोयेति तन्नाम कथं ख्यातं धरातले । कथं सा पुनरायाता देवदारुवने शुभे

‘ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ’ ਇਹ ਨਾਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ? ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵਦਾਰੂ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਆਈ?

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि सावधाना वचो मम । माहात्म्यमृषितोयायाः सर्वपातकनाशनम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੁਣ; ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 4

देवदारुवने पुण्य ऋषयस्तपसा युताः । निवसंति वरारोहे शतशोथ सहस्रशः

ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਦਾਰੂ-ਵਨ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿਹ ਵਾਲੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ।

Verse 6

ते सर्वे चिंतयामासुः समेत्य च परस्परम् । सरस्वती महापुण्या शिरस्याधाय वाडवम्

ਉਹ ਸਭ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਸਰਸਵਤੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਡਵ ਅਗਨੀ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, (ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ)।

Verse 7

प्रभासं चिरकालेन क्षेत्रं चैव गमिष्यति । वापीकूपतडागादि मुक्त्वा सागरगामिनीम्

ਚਿਰਕਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਕੂਏਂ, ਵਾਪੀਆਂ, ਤਲਾਬ ਆਦਿ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।

Verse 8

नाह्लादं कुरुते चेतः स्नानदानजपेषु च । ब्रह्माणं प्रार्थयिष्यामो गत्वा ब्रह्मनिकेतनम्

ਹੁਣ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਚਿੱਤ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਆਓ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵੀਂ।

Verse 9

ईश्वर उवाच । एवं निमन्त्र्य ते सर्वे ऋषयस्तपसोज्ज्वलाः । गतास्ते ब्रह्मलोकं तु द्रष्टुं देवं पितामहम् । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਤਪ ਨਾਲ ਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਗਏ, ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਨੇਕ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 10

ऋषय ऊचुः । नमः प्रणवरूपाय विश्व कर्त्रे नमोनमः । तथा विश्वस्य रक्षित्रे नमोऽस्तु परमात्मने

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਣਵ (ਓਂਕਾਰ) ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਖਿਅਕ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮੋਸਤੁ।

Verse 11

तथा तस्यैव संहर्त्रे नमो ब्रह्मस्वरूपिणे । पितामह नमस्तुभ्यं सुरज्येष्ठ नमोऽस्तु ते

ਉਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਨੂੰ ਭੀ ਨਮਸਕਾਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ; ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਠੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮੋਸਤੁ।

Verse 12

चतुर्वक्त्र नमस्तुभ्यं पद्मयोने नमोऽस्तु ते । विरंचये नमस्तुभ्यं विधये वेधसे नमः

ਹੇ ਚਤੁਰਮੁਖ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਪਦਮਯੋਨੀ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਹੇ ਵਿਰੰਚਿ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੰਦਨਾ; ਹੇ ਵਿਧਾਤਾ, ਹੇ ਵੇਧਸ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮੋ ਨਮਹ।

Verse 13

चिदानन्द नमस्तुभ्यं हिरण्यगर्भ ते नमः । हंसवाहन ते नित्यं पद्मासन नमोऽस्तुते

ਹੇ ਚਿਦਾਨੰਦ-ਸਰੂਪ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਹੇ ਨਿਤ੍ਯ ਹੰਸਵਾਹਨ! ਹੇ ਪਦਮਾਸਨ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮੋ ਨਮਹ।

Verse 14

एवं संस्तुवतां तेषामृषीणामूर्ध्वरेतसाम् । उवाच परमप्रीतो ब्रह्मा लोक पितामहः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਰਧ੍ਵਰੇਤਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ।

Verse 15

स्वागतं वै द्विजश्रेष्ठा युष्माकं कृतवानहम् । स्तोत्रेणानेन दिव्येन वृणुध्वं वरमुत्तमम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਤੁਹਾਡਾ ਆਗਮਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਆਗਤਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਉੱਤਮ ਵਰ ਮੰਗੋ।

Verse 16

ऋषय ऊचुः । अभिषेकाय नो देव नदी पापप्रणाशिनी । विलोक्यते सुरश्रेष्ठ देहि नो वरमुत्तमम्

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵ! ਸਾਡੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ ਨਦੀ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ-ਇੱਛਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਉੱਤਮ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Verse 17

ईश्वर उवाच । इत्युक्तस्तैस्तदा ब्रह्मा मुनिभिस्तपसोज्ज्वलैः । वीक्षांचक्रे तदा सर्वा मूर्तिमत्यश्च निम्नगाः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਤੇਜਸਵੀ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਨਿਮਨਗਾਮੀ, ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ।

Verse 18

गङ्गा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती । चन्द्रभागा च रेवा च शरयूर्गंडकी तथा

ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ; ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਰੇਵਾ (ਨਰਮਦਾ), ਸ਼ਰਯੂ ਅਤੇ ਗੰਡਕੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ।

Verse 19

तापी चैव वरारोहे तथा गोदावरी नदी । कावेरी चन्द्रपुत्री च शिप्रा चर्मण्वती तथा

ਤਾਪੀ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿਹ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ; ਕਾਵੇਰੀ, ਚੰਦਰਪੁਤ੍ਰੀ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਅਤੇ ਚਰਮਣਵਤੀ ਵੀ—ਸਭ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

Verse 20

सिन्धुश्च वेदिका चैव नदाः सर्वे वरानने । मूर्तिमत्यः स्थिताः सर्वाः पवित्राः पापनाशिनी

ਸਿੰਧੁ ਅਤੇ ਵੇਦਿਕਾ ਵੀ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜੀਆਂ ਸਨ—ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ।

Verse 21

दृष्ट्वा पितामहः सर्वा गत्वरा धरणीं प्रति । देवदारुवने रम्ये प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । कमण्डलौ कृता दृष्टिर्विविशुस्ताः कमण्डलुम्

ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਦੇਵਦਾਰੁ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲੂ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਟਿਕਾਈ; ਅਤੇ ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਕਮੰਡਲੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ।

Verse 22

।ब्रह्मोवाच । धृताः सर्वा महापुण्या नद्यो ब्रह्मकमण्डलौ । प्रविष्टाः पृथिवीं यांतु ऋषीणामनुकम्पया

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਮਈਆਂ ਨਦੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਮੰਡਲੂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਣ।

Verse 23

प्रहिणोमि यद्येकां च ह्यन्या रुष्यति मे द्विजाः । तस्मात्सर्वाः प्रमोक्ष्यामि कमण्डलुकृतालयाः

ਜੇ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਜਾਂ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰੁੱਸ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮੰਡਲੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

Verse 24

ईश्वर उवाच । ततो ब्रह्मा मुमोचाऽथ तत्रस्थाश्च महापगाः । मुक्त्वा ब्रह्मा मुनीन्सर्वान्प्रोवाचेदं पुनःपुनः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਨਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਹੇ।

Verse 25

ऋषिभिः प्रार्थ्यमानेन नद्यो मुक्ता मया यतः । तोयरूपा महावेगा अभिषेकाय सत्वराः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਲ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਹਾ-ਵੇਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਭਿਸੇਕ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 26

ऋषितोयेति नाम्ना सा भविष्यति धरातले । ऋषीणां वल्लभा देवी सर्वपातकनाशिनी

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ‘ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਉਹ ਦੇਵੀ-ਨਦੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 27

ईश्वर उवाच । एवं देवि समायाता देवदारुवने नदी । ऋषितोयेति विख्याता पवित्रा च वरानने

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਨਦੀ ਦੇਵਦਾਰੂ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ‘਋ਸ਼ਿਤੋਯਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।

Verse 28

तूर्यदुंदुभिनिर्घोषैर्वेदमङ्गलनिःस्वनैः । समुद्रं प्रापिता देवी ऋषिभिर्वेदपारगैः

ਤੂਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੇ ਗੂੰਜਦੇ ਨਾਦਾਂ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਾਪਾਂ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੇਦ-ਪਾਰੰਗਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

Verse 29

सर्वत्र सुलभा देवी त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा । महोदये महातीर्थे मूलचंडीशसन्निधौ

ਦੇਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਸੌਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੁਰਲਭ ਹੈ—ਮਹੋਦਯ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੂਲਚੰਡੀਸ਼ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ।

Verse 30

समुद्रेण समेता तु यत्र सा पूर्ववाहिनी । यत्रर्षितोया लभ्येत तत्र किं मृग्यते परम्

ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ‘਋ਸ਼ਿਤੋਯਾ’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕੀ ਲੱਭਣਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

Verse 31

मनुष्यास्ते सदा धन्यास्तत्तोयं तु पिबंति ये । अस्थीनि यत्र लीयंते षण्मासाभ्यन्तरेण तु

ਸਦਾ ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਥਾਂ ਅਸਥੀਆਂ ਵੀ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 32

प्रातःकाले वहेद्गंगा सायं च यमुना तथा

ਪ੍ਰਾਤਕਾਲ ਇਹ ਗੰਗਾ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਮੁਨਾ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 33

नदीसहस्रसंयुक्ता मध्याह्ने तु सरस्वती । अपराह्णे वहेद्रेवा सायाह्ने सूर्यपुत्रिका

ਮੱਧਾਹਨ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਰਸਵਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਦੁਪਹਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਰੇਵਾ ਰੂਪ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੇਰ ਸਾਂਝ ਸੂਰਯਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 34

एवं जानन्नरो यस्तु तत्र स्नान विचक्षणः । आचरेद्विधिना श्राद्धं स तस्याः फलभाग्भवेत्

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਵਿਵੇਕੀ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਤਮਿਕ ਫਲ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 35

एवं संक्षेपतः प्रोक्तमृषितोयामहोदयम् । सर्वपापहरं नृणां सर्वकामफलप्रदम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਮਹੋਦਯ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ—ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਹਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 85

तेषां निवसतां तत्र बहुकालो गतः प्रिये । पुत्रपौत्रैः प्रवृद्धास्ते दारुकं व्याप्य संस्थिताः

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਿਆਂ ਵੱਸਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਫਲੇ-ਫੂਲੇ, ਦਾਰੁਕ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਏ।

Verse 297

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितोयामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਅੰਦਰ ‘਋ਸ਼ਿਤੋਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।