Adhyaya 292
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਕੌਰਵ-ਸੰਜ्ञਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਤੀਰਥ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇਵੀ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਵੀ/ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਵਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਪਤਮੀ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ-ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਲੇਪ/ਅਨੁਲੇਪਨ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ‘ਕੋਟੀ ਯਜ्ञ-ਫਲ’ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਰੋਗਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸੇ ਥਾਂ ਅਸ਼ਵ-ਦਾਨ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨ-ਉਪਾਸਨਾ, ਕਾਲ-ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਇਕ ਇਕੱਠੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरभागे तु स्थानात्कौरवसंज्ञकात् । भद्रकाली महादेवि तपः कृत्वा सुदुस्तरम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਸ ‘ਕੌਰਵ’ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਨੇ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।”
Verse 2
रविं संस्थापयामास भक्त्या परमया युता । रविवारेण सप्तम्यां रक्त पुष्पानुलेपनैः
ਉਹ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਰਵਿ (ਸੂਰਯ) ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ, ਸਪਤਮੀ ਤਿਥੀ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅਨੁਲੇਪਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
Verse 3
यस्तं पूजयते भक्त्या कोटियज्ञफलं लभेत् । मुच्यते वातपित्तोत्थै रोगैरन्यैश्च पुष्कलैः
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਾਤ ਤੇ ਪਿੱਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਭਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 4
अश्वस्तत्रैव दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਯਥਾਵਿਧਿ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ।
Verse 292
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये भद्रकालीबालार्कमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ਨ੍ਯੰਕੁਮਤੀਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਲਾਰਕ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮ ਦੋ ਸੌ ਬਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।