Adhyaya 291
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 291

Adhyaya 291

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ‘ਕੌਬੇਰ-ਸੰਜ्ञਕ’ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੀਰਥ/ਮੰਦਰ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਾਂਛਿਤਾਰਥ-ਪ੍ਰਦਾਇਨੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦਕਸ਼-ਯਜ್ಞ ਦੇ ਵਿਧਵੰਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜ್ಞ-ਭੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਕਾਲ-ਵਿਧਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ-ਪੂਜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਦਾਇਕ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਚਾਮੁੰਡਾ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸੌਭਾਗ੍ਯ, ਵਿਜਯ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਅਧਿਆਇ ਥਾਂ ਅਤੇ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरभागे तु स्थानात्कौबेरसंज्ञकात् । भद्रकाली महादेवि वांछितार्थप्रदायिनी

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੌਬੇਰ ਨਾਮਕ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਾਂਛਿਤ ਅਰਥ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 2

दक्षयज्ञस्य विध्वंसे वीरभद्रसमन्विता । भद्रकाली महादेवी दक्षयज्ञविनाशिनी

ਦਕਸ਼ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਵਿਧ੍ਵੰਸ ਵੇਲੇ, ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਨਾਲ ਸਮੇਤ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਬਣੀ।

Verse 3

चैत्रे मासि तृतीयायां देवीं तां यस्तु पूजयेत् । नवकोट्यस्तु चामुण्डा भविष्यंति सुपूजिताः । सौभाग्यं विजयं चैव तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति

ਚੈਤਰ ਮਾਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਜੋ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨੌ ਕਰੋੜ ਚਾਮੁੰਡਾਵਾਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤਿ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ, ਵਿਜੈ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 291

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये भद्रकालीमाहात्म्यवर्णनंनामैकनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ਨ੍ਯੰਕੁਮਤੀਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਭਦ੍ਰਕਾਲੀਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।