Adhyaya 287
ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਸਤ੍ਯ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ‘ਅਜਾਪਾਲੇਸ਼ਵਰੀ’ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਅਜਾਪਾਲ ਉੱਥੇ ਪਾਪ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਵਿੱਚ ‘ਅਜਾ-ਰੂਪ’ (ਬੱਕਰੀ-ਰੂਪ) ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਮਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਪਨਾਸਿਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ-ਭੂਗੋਲ, ਰਾਜ ਆਸ਼੍ਰਯ ਅਤੇ ਤਿਥੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ, ਕੀਰਤੀ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸੌਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अजापालेश्वरीं शुभाम् । अगस्त्यस्थानपूर्वेण नातिदूरे व्यवस्थिताम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਥਿਤ, ਸ਼ੁਭ ਅਜਾਪਾਲੇਸ਼ਵਰੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
Verse 2
रघुवंशसमुद्भूतो ह्यजापालो नृपोत्तमः । स तत्र देवीमाराध्य पापरोगवशंकरीम्
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਜਾਪਾਲ ਨਾਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਰਾਜਾ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ—ਜੋ ਪਾਪ ਅਤੇ ਰੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
Verse 3
अजारूपांश्च रोगान्वै चारयामास भूमिपः । तत्र तां स्थापयामास स्वनाम्ना पापनाशिनीम्
ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
Verse 4
यस्तां पूजयते भक्त्या तृतीयायां विधानतः । बल बुद्धिर्यशो विद्यां सौभाग्यं प्राप्नुयान्नरः
ਜੋ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ, ਯਸ਼, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 287
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਅਜਾਪਾਲੇਸ਼ਵਰੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਅਧਿਆਇ ੨੮੭ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।