Adhyaya 279

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनार्कमनुत्तमम् । हिरण्यापूर्वभागस्थं च्यवनेन प्रतिष्ठितम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਚ੍ਯਵਨਾਰਕ ਦੇ ਅਨੁੱਤਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਓ—ਹਿਰਣਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਜੋ ਚ੍ਯਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 2

सर्वकामप्रदं नृणां पूजितं विधिवन्नरैः । सप्तम्यां च विधानेन यः स्तोष्यति रविं नरः

ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਰਵਿ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰੇ…

Verse 3

अष्टोत्तरशतैर्नाम्नां सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । शृणु तानि महादेवि शुचिर्भूत्वा समाहितः

ਉਚਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੱਠੋਤਰ ਸ਼ਤ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ্তুਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਹ ਨਾਮ ਸੁਣੋ—ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ।

Verse 4

क्षणं त्वं कुरु देवेशि सर्वं वक्ष्याम्यशेषतः । धौम्येन तु यथापूर्वं पार्थाय सुमहात्मने

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਇਕ ਪਲ ਠਹਿਰੋ; ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਘਾਟ ਦੇ ਕਹਾਂਗਾ—ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧੌਮ੍ਯ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।

Verse 5

नामाष्टशतमाख्यातं तच्छृणुष्व महामते । सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः

ਅੱਠੋਤਰ ਸ਼ਤ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਉਹ ਸੁਣੋ: ਸੂਰ੍ਯ, ਅਰ੍ਯਮਾ, ਭਗ, ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ, ਪੂਸ਼ਨ, ਅਰਕ, ਸਵਿਤਾ, ਰਵਿ।

Verse 6

गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्द्धाता प्रभाकरः । पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणः

ਉਹ ਗਭਸਤਿਮਾਨ, ਅਜ, ਕਾਲ, ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ, ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਹੈ; ਉਹੀ ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਤੇਜ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਹੈ—ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਰਨ।

Verse 7

सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोंऽगारक एव च । इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः सौरिः शनैश्चरः

ਉਹ ਸੋਮ (ਚੰਦਰਮਾ), ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਬੁਧ ਅਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤ ਹੈ; ਇੰਦਰ, ਵਿਵਸਵਾਨ—ਦੀਪਤ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਚਿ, ਅਤੇ ਸੌਰੀ—ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਆਪ ਹੀ।

Verse 8

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः । वैद्युतो जाठरश्चाग्निरिंधनस्तेजसां पतिः

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ; ਉਹ ਸਕੰਦ, ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਅਤੇ ਯਮ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦ੍ਯੁਤ-ਅਗਨਿ, ਜਾਠਰ ਅਗਨਿ, ਪਾਵਕ ਅਗਨਿ, ਉਸ ਦਾ ਇੰਧਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੇਜਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Verse 9

धर्मध्वजो वेदकर्त्ता वेदांगो वेदवाहनः । कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः

ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਧ੍ਵਜ ਹੈ; ਵੇਦ ਦਾ ਕਰਤਾ; ਵੇਦ ਦੇ ਅੰਗ ਹੀ; ਅਤੇ ਵੇਦ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦ੍ਵਾਪਰ ਅਤੇ ਕਲਿ ਹੈ—ਸਭ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਯ।

Verse 10

कलाकाष्ठामुहूर्त्ताश्च पक्षा मासा अहर्निशाः । संवत्सरकरोऽश्वस्थः कालचक्रो विभावसुः

ਉਹ ਕਲਾ, ਕਾਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਮੁਹੂਰਤ ਹੈ; ਪੱਖ, ਮਾਸ, ਅਤੇ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰ। ਉਹ ਸੰਵਤਸਰ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਅਸ਼੍ਵਥ—ਸਦਾ ਅਟੱਲ, ਕਾਲਚਕ੍ਰ, ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਸੁ—ਦੀਪਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ।

Verse 11

पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः । लोकाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः

ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ—ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਪਰਮ ਯੋਗੀ; ਪ੍ਰਗਟ ਵੀ ਅਪ੍ਰਗਟ ਵੀ, ਸਨਾਤਨ ਪੁਰਾਤਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 12

वरुणः सागरोंशुश्च जीवन्तो जीवनोऽरिहा । भूताश्रयो भूतपतिः सर्वभूतनिषेवितः

ਉਹ ਵਰੁਣ ਹੈ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵੰਤ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਆਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਭੂਤਪਤੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੈ।

Verse 13

स्रष्टा संवर्त्तको वह्निः सर्वस्यादिकरोऽमलः । अनंतः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः

ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਵਰਤਕ—ਸਭ ਦਾ ਲਯ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਅੱਗ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਆਦਿਕਾਰਣ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੰਤ, ਕਪਿਲ, ਭਾਨੁ ਹੈ; ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਰਵਤੋਮੁਖ—ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਾਪਕ ਹੈ।

Verse 14

जयो विषादो वरदः सर्वधातुनिषेवितः । समः सुवर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारकः

ਉਹ ਜਯ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸਾਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਵਰਦ—ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਮ ਹੈ, ਸੁਵਰਨ ਹੈ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਹੈ, ਸ਼ੀਘ੍ਰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 15

धन्वंतरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः । द्वादशात्माऽरविंदाक्षः पिता माता पितामहः

ਉਹ ਧਨਵੰਤਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਧੂਮਕੇਤੁ ਹੈ; ਆਦਿਦੇਵ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਉਹ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤਮਾ ਹੈ, ਅਰਵਿੰਦਾਖ—ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ। ਉਹ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹੈ—ਸਾਰੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਆਸਰਾ।

Verse 17

एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नाम्नामष्टोत्तरशतं प्रोक्तं शक्रेण धीमता

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਤੁਲ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਕੀਰਤਨਯੋਗ ਸੂਰਯ ਦੇ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਨਾਮ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਚਾਰੇ।

Verse 18

शक्राच्च नारदः प्राप्तो धौम्यस्तु तदनन्तरम् । धौम्याद्युधिष्ठिरः प्राप्य सर्वान्कामानवाप्तवान्

ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਤੋਂ ਇਹ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੌਮ੍ਯ ਨੂੰ। ਧੌਮ੍ਯ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਪਾਈ।

Verse 19

एतानि कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नामानि यः पठेन्नित्यं सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ, ਕੀਰਤਨਯੋਗ ਸੂਰਯ ਦੇ ਇਹ ਨਾਮ ਜੋ ਕੋਈ ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 20

सुरपितृमनुजयक्षसेवितमसुरनिशाचरसिद्धवंदितम् । वरकनकहुताशनप्रभं त्वमपि नम हिताय भास्करम्

ਦੇਵ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ, ਅਸੁਰਾਂ, ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ, ਉੱਤਮ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਭੀ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।

Verse 21

सूर्योदये यस्तु समाहितः पठेत्स पुत्रलाभं धनरत्नसंचयान् । लभेत जातिस्मरतां सदा नरः स्मृतिं च मेधां च स विंदते पुमान्

ਜੋ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜੋਦਯ ਵੇਲੇ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ-ਲਾਭ ਅਤੇ ਧਨ-ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਜਾਤਿਸਮਰਤਾ, ਅਤੇ ਯਾਦਸ਼ਤ ਤੇ ਮੇਧਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

इमं स्तवं देववरस्य यो नरः प्रकीर्त्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः । स मुच्यते शोकदवाग्निसाराल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵ ਦਾ ਇਹ ਸਤਵ ਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਦਾਵਾਨਲ ਅੱਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 279

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनादित्यमाहात्म्यसूर्याष्टोत्तरशतनाम माहात्म्यवर्णनंनामैकोनाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ, “ਚ੍ਯਵਨ-ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅਤੇ ਸੂਰ੍ਯ ਦੇ ੧੦੮ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਅਧਿਆਇ ੨੭੯ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।