Adhyaya 260
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 260

Adhyaya 260

ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਜਾਓ; ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਪਰਮ ਦੇਵ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਦਿਵ੍ਯ ਸਿੱਧ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਹਰ ਉਪਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦਾ ਵਿਧੀਵਤ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿਤ੍ਯ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਾਲ-ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ-ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧ ਪੂਜਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਤ੍ਯ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं सिद्धेश्वरं परम् । तस्यैव पश्चिमे भागे सिद्धैः संस्थापितं पुरा

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਪਰਮ ਦੇਵ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।”

Verse 2

सिद्धा नाम सुराः पूर्वं तत्रागत्य वरानने । लिंगं संस्थापयामासुः सिद्ध्यर्थं सर्ववस्तुषु

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਧ’ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵ ਉੱਥੇ ਆਏ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 3

ततस्तुष्टो महादेवि तेषां दृष्ट्वा तपो महत् । अणिमादिकमैश्वर्यं तेषां सर्वं ददौ शिवः

ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤੀਆਂ।

Verse 4

अब्रवीदत्र मे नित्यं सानिध्यं च भविष्यति

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਨਿੱਤ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇਗਾ।”

Verse 5

चैत्रे शुक्लचतुर्द्दश्यां योऽत्र मां पूजयिष्यति । स यास्यति परं स्थानं प्रसादान्मम पुण्यकृत्

ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ (ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 6

एवमुक्त्वाऽथ भगवाञ्जगामादर्शनं ततः । सिद्धाश्चैव तदाऽगत्य पूजयंति महेश्वरम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਤਦੋਂ ਸਿੱਧ ਆਏ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 7

यस्तमाराधयेद्भक्त्या संसिद्धिं लभतेऽद्भुताम् । ईप्सितां च सुरश्रेष्ठे तस्मात्तं पूजयेत्सदा

ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਪੂਰਨ ਸਿੱਧੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹਾ ਵਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 260

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਸੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।