Adhyaya 251
ਈਸ਼ਵਰ–ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ‘ਸ਼ੰਕਰਾਦਿਤ੍ਯ’ ਨਾਮਕ ਧਾਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਛੱਠੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਰਘ੍ਯ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਭਗਤ ਦਿਵਾਕਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਰਵਕਾਮ-ਫਲ-ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शंकरादित्यमुत्तमम् । गंगेश्वरस्य पूर्वेण शंकरेण प्रतिष्ठितम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਉੱਤਮ ਸ਼ੰਕਰਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 2
षष्ठ्यां चैव तु शुक्लायामेनं यः पूजयिष्यति । गमिष्यति परं स्थानं यत्र देवो दिवाकरः
ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਛੱਠੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ—ਜਿੱਥੇ ਦਿਵਾਕਰ ਦੇਵ (ਸੂਰਜ) ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 3
रक्तचंदनमिश्रैश्च रक्तपुष्पैः समाहितः । ताम्रपात्रे समाधाय योऽर्घ्यं दास्यति मानवः । स यास्यति परां सिद्धिं न च याति दरिद्रताम्
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਅਰਘ੍ਯ ਰੱਖ ਕੇ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
Verse 4
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तस्मिन्क्षेत्रे वरानने । पूजयेच्छंकरादित्यं सर्वकामफलप्रदम्
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 251
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शंकरादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ੰਕਰਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਇਕਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।