Adhyaya 25

Verse 1

ईश्वर उवाच । स गन्धर्वस्तदा देवि आरिराधयिषुर्भवम् । सोमवारव्रतंनाम पप्रच्छ मुनिसत्तमम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ‘ਸੋਮਵਾਰ-ਵਰਤ’ ਨਾਮਕ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।”

Verse 2

गन्धर्व उवाच । कथं सोमव्रतं कार्यं विधानं तस्य कीदृशम् । कस्मिन्काले च तत्कार्यं सर्वं विस्तरतो वद

ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸੋਮ (ਸੋਮਵਾਰ) ਦਾ ਵਰਤ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।”

Verse 3

गोशृंग उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ सर्वसत्त्वोपकारकम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तदद्य कथयामि ते

ਗੋਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਹੇ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਾਜ্ঞ! ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 4

सर्वरोगहरं दिव्यं सर्वसिद्धिप्रदायकम् । सोमवारव्रतंनाम सर्वकामफलप्रदम्

ਸੋਮਵਾਰ-ਵ੍ਰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 5

सर्वकालिकमादेयं वर्णानां शुभकारकम् । नारी नरैः सदा कार्यं दृष्ट्वादृष्ट्वा फलोदयम्

ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਰਖ ਸਦਾ ਕਰਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫਲ ਉਪਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्देवैः कृतमेतन्महाव्रतम् । पुनस्तु सोमराजेन दक्षशापहतेन च

ਇਹ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੋਮਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 7

आराधितोऽनेन शंभुः शंभुध्यानपरेण तु । ततस्तुष्टो महादेवः सोमराजस्य भक्तितः

ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੁਆਰਾ, ਸ਼ੰਭੁ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੋਮ ਨੇ ਸ਼ੰਭੁ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਸੋਮਰਾਜ ਦੀ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ।

Verse 8

तेनोक्तं यदि तुष्टोऽसि प्रतिष्ठास्थो निरंतरम्

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵੱਸ।”

Verse 9

यावच्चंद्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठंति भूधराः । तावन्मे स्थापितं लिंगमुमया सह तिष्ठतु

“ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਪਹਾੜ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਰਹਿਣ—ਤਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਰਹੇ।”

Verse 10

स्थापितं तु तदा तेन प्रार्थयित्वा महेश्वरम् । आत्मनामांकितं कृत्वा ततो रोगैर्व्यमुच्यत

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ; ਅਤੇ ਤਦੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 11

ततः शुद्धशरीरोऽसौ गगनस्थो विराजते

ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਭੂਤਿ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 12

तदाप्रभृति ये केचित्कुर्वंति भुवि मानवाः । तेऽपि तत्पदमायांति विमलांगाश्च सोमवत्

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਸੋਮ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ।

Verse 13

अथ किं बहुनोक्तेन विधानं तस्य कीर्त्तये । यस्मिन्कस्मिंश्च मासे वा शुक्ले सोमस्य वासरे

ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ।

Verse 14

दंतकाष्ठं पुरा ब्राह्मे कृत्वा स्नानं समाचरेत् । स्वधर्मविहितं कर्म कृत्वा स्थाने मनोरमे

ਪ੍ਰਾਤಃ ਬ੍ਰਾਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੰਤਕਾਠ ਵਰਤ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰੇ। ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰੇ।

Verse 15

सुसमे भूतले शुद्धे न्यस्य कुम्भं सुशोभितम् । चूतपल्लवविन्यस्ते चंदनेन सुचित्रिते

ਸਮਤਲ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਲਸ਼ ਰੱਖੇ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਜਾ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕਰੇ।

Verse 16

श्वेतवस्त्रपरीधाने सर्वाभरणभूषिते । आदौ पात्रे तु संन्यस्य आधारसहितं शिवम्

ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਭ ਅਭਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਸਮੇਤ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਿਵਾਸ ਕਰਾਵੇ।

Verse 17

अष्टमूर्त्यष्टकं दिक्षु सोमनाथं सशक्तिकम् । उमया सहितं तत्र श्वेतपुष्पैश्च पूजयेत्

ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਅੱਠਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਉਮਾ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਉੱਥੇ ਚਿੱਟੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 18

विविधं भक्ष्यभोज्यं च फलं वै बीजपूर कम् । अनेनैव तु मंत्रेण सर्वं तत्रैव कारयेत्

ਵਿਭਿੰਨ ਭੱਖਣ-ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਫਲ—ਬੀਜਪੂਰ (ਨਿੰਬੂ) ਸਮੇਤ—ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਭ ਅਰਪਣ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ।

Verse 19

ॐ नमः पंचवक्त्राय दशबाहुत्रिनेत्रिणे । श्वेतं वृषभमारूढ श्वेताभरणभूषित

ਓਂ ਨਮਹ ਪੰਚਵਕਤ੍ਰਾਯ, ਦਸ਼ਬਾਹੁ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀਣੇ। ਸ਼ੁੱਧ ਸਫੈਦ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਸਫੈਦ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 20

उमादेहार्द्धसंयुक्त नमस्ते सर्वमूर्तये । अनेनैव तु मंत्रेण पूजां होमं च कारयेत्

ਉਮਾ ਦੇ ਅਰਧ ਦੇਹ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਤੂੰ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੋਵੇਂ ਕਰੇ।

Verse 21

कृत्वैवं च दिने रात्रौ पश्यंश्चैवं स्वपेन्नरः । दर्भशय्या समारूढो ध्यायन्सोमेश्वरं हरम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਇਹ ਵਰਤ-ਨਿਯਮ ਨਿਭਾਏ—ਇਸੇ ਰੀਤ ਨਾਲ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੋਵੇ। ਦર્ભ ਦੀ ਸ਼ੈਯਾ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ, ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।

Verse 22

एवं कृतेऽष्टादशानां कुष्ठानां नाशनं भवेत् । द्वितीये सोमवारे तु करंजं दन्तधावनम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਠਾਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਸ਼ਠ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰੰਜ ਦੀ ਦਾਤਨ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰੇ।

Verse 23

देवं संपूजयेत्सूक्ष्मं ज्येष्ठाशक्तिसमन्वितम् । शतपत्रैः पूजयित्वा मधु प्राश्य यथाविधि

ਸੂਖਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜ੍ਯੇਠਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਭਲੀਭਾਂਤ ਪੂਜੋ। ਸੌ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਧੁ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਕਰੋ।

Verse 24

नारंगं तत्र दत्त्वा तु शेषं पूर्ववदाचरेत् । एवं कृते द्वितीये तु गोलक्षफलमाप्नुयात्

ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਨਾਰੰਗੀ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਬਾਕੀ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰੋ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੱਖ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 25

सोमवारे तृतीये तु अपामार्गसमुद्भवम् । दंतकाष्ठादिकं कृत्वा त्रिनेत्रं च प्रपूजयेत्

ਤੀਜੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਪਾਮਾਰਗ ਤੋਂ ਦੰਤਕਾਠ ਆਦਿ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

Verse 26

फलं च दाडिमं दद्याज्जातीपुष्पैश्च पूजयेत् । रजन्यामंगुरं प्राश्य सिद्धियुक्तं तु पूजयेत्

ਦਾਢਿਮ ਦਾ ਫਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੰਗੂਰ (ਜਾਂ ਕਿਸ਼ਮਿਸ) ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸਿੱਧੀ-ਯੁਕਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੋ।

Verse 27

चतुर्थे सोमवारे तु काष्ठमौदुम्बरं स्मृतम् । पूजयेत्तत्र गौरीशं सूक्ष्मया सहितं तथा

ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਾਠ ਉਦੁੰਬਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਗੌਰੀਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ, ਸੂਖਮਾ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ, ਉਸੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।

Verse 28

नारिकेलफलं दद्याद्दमनेन प्रपूजयेत् । शर्करां प्राशयेद्रात्रौ जागरं चैव कारयेत्

ਨਾਰਿਯਲ ਦਾ ਫਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦਮਨ/ਦੂರ್ವਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਭਲੀ ਭਾਂਤਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਵੀ ਕਰਾਵੇ।

Verse 29

पञ्चमे सोमवारे तु पूजयेच्च गणाधिपम् । विभूत्या सहितं देवं कुन्दपुष्पैः प्रपूजयेत्

ਪੰਜਵੇਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਗਣਾਧਿਪ (ਗਣੇਸ਼ ਜੀ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਵਿਭੂਤੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਲੀ ਭਾਂਤਿ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 30

आश्वत्थं दन्तकाष्ठं च अर्घ्यं वै द्राक्षया तथा । मोचं च प्राशयेद्रात्रावश्वमेधफलं लभेत्

ਅਸ਼ਵਤ्थ (ਪੀਪਲ) ਦੀ ਦਾਤਨ ਵਰਤੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਾਖਾਂ ਨਾਲ ਅਰਘ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੋਚਾ (ਕੇਲਾ/ਪਲਾਂਟੇਨ) ਖਾਏ; ਇਸ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 31

षष्ठे सोमस्य वारे तु सुरूपं नाम पूजयेत् । कर्पूरं प्राशयेत्तत्र भक्त्या परमया युतः

ਛੇਵੇਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਸੁਰੂਪ’ ਨਾਮਕ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਕਪੂਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ।

Verse 32

सप्तमे सोमवारे तु दन्तकाष्ठं च मल्लिका । सर्वज्ञं पूजयेत्तत्र दीप्तया सहितं तथा

ਸੱਤਵੇਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਤਨ ਅਤੇ ਮੱਲਿਕਾ (ਚੰਬੇਲੀ) ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਰਵਜ੍ਞ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਪਤਾ (ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵੀ) ਸਮੇਤ ਵੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 33

जम्बीरं च फलं दद्याज्जातीपुष्पैश्च पूजयेत् । लवङ्गं प्राशयेत्तत्र तस्यानन्तफलं भवेत्

ਜੰਬੀਰ (ਨਿੰਬੂ/ਸਿਤਰੋਂ) ਦਾ ਫਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜਾਤੀ (ਚੰਬੇਲੀ) ਦੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉੱਥੇ ਲਵੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰੇ; ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਅਨੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 34

अष्टमे सोमवारे तु अमोघायुतमीश्वरम् । कदलीफलकेनार्घ्यं मरुबकेन पूजयेत् । रात्रौ तु प्राशयेद्दुग्धमग्निष्टोमफलं लभेत्

ਅੱਠਵੇਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮੋਘਾਯੁਤ ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਕੇਲੇ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਅਰਘ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਮਰੁਬਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਆਹਾਰ ਵਜੋਂ ਲਵੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 35

गंगास्नाने कृते सम्यक्कोटिधा यत्फलं स्मृतम् । दशहेमसहस्राणां कुरुक्षेत्रे रवेर्ग्रहे

ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਅਤੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—

Verse 36

ब्राह्मणे वेदविदुषे यद्दत्त्वा फल माप्नुयात् । तत्पुण्यं कोटिगुणितमस्मिन्नाचरिते व्रते

ਵੇਦ-ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 37

गजानां तु शते दत्ते लक्षे च रथवाजिनाम् । तत्फलं कोटिगुणितं सोमवारव्रते कृते

ਸੌ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਖ ਰਥਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੋਮਵਾਰ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਫਲ ਵੀ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 38

गुग्गुलोर्धूपनं कृत्वा कोटिशो यत्फलं लभेत् । तत्पुण्यं तु भवेत्तस्य सोमवारव्रते कृते

ਗੁੱਗੁਲ ਦੀ ਧੂਪ ਅਰਪਣ ਕਰ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਕਰੋੜ ਵਾਰ ਮਿਲੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

सर्वैश्वर्यसमायुक्तः शिवतुल्यपराक्रमः । रुद्रलोके वसेत्तावद्ब्रह्मणः प्रलयावधि

ਸਾਰੇ ਐਸ਼ਵਰਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 40

संप्राप्ते नवमे वारे कुर्यादुद्यापनं शुभम् । यथा भवति गन्धर्व तथा वक्ष्यामि तेऽधुना

ਨਵੀਂ ਵਾਰੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਉਦਯਾਪਨ (ਸਮਾਪਤੀ-ਕ੍ਰਿਆ) ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 41

मंडलं मंडपं कुण्डं पताकाध्वजशोभितम् । तोरणानि च चत्वारि कुण्डं कृत्वा विधानतः

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਡਲ, ਮੰਡਪ ਅਤੇ ਕੁੰਡ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਪਤਾਕਾਂ ਤੇ ਧਵਜਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਕੁੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਚਾਰ ਤੋਰਨ (ਦੁਆਰ-ਮਾਲਾ) ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Verse 42

मध्ये वेदिः प्रकर्त्तव्या चतुरस्रा सुशोभना । निष्पाद्य मंडलं तत्र मध्ये पद्मं प्रकल्पयेत्

ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਚੌਕੋਰ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਮੰਡਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਰਚਿਆ ਜਾਵੇ।

Verse 43

कलशानष्टदिग्भागे सहिरण्यान्पृथक्पृथक् । स्थापयित्वा तु शक्तिस्ता वामाद्याः पूर्वतः क्रमात्

ਅੱਠੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਕਲਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਵਾਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰੋ।

Verse 44

कर्णिकायां तु पद्मस्य श्रीसोमेशं महाप्रभम् । प्रतिमारूपसंपन्नं हेमजं शक्तिसंयुतम्

ਕਮਲ ਦੀ ਕਰਨਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੋਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾ-ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 45

रुक्मशय्यासमारूढं मनोन्मन्या समन्वितम् । हेमपात्रादिके पात्रे मधुना परिपूरिते

ਉਹਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਮਨੋਨਮਨੀ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਧਿਆਨ-ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਜਾਣ ਕੇ ਪੂਜੋ; ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਆਦਿ ਯੋਗ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧੁ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।

Verse 46

रुक्मशय्यासमाच्छन्ने तत्रस्थं पूजयेत्क्रमात् । अनंतादिशिखंड्यंतैर्नामभिः क्रमशोऽर्चयेत्

ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਛਾ ਕੇ ਸਜਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਉੱਥੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਅਤੇ ‘ਅਨੰਤ’ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ‘ਸ਼ਿਖੰਡਿਨ’ ਤੱਕ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਚਨਾ ਕਰੋ।

Verse 47

गन्धस्रग्धूपदीपैश्च नैवेद्यैश्च पृथग्विधैः । वस्त्रालंकारतांबूलच्छत्रचामरदर्प्पणम्

ਗੰਧ, ਸ੍ਰਗ, ਧੂਪ, ਦੀਪ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੈਵੇਦਿਆਂ ਨਾਲ; ਵਸਤ੍ਰ, ਅਲੰਕਾਰ, ਤਾਂਬੂਲ, ਛੱਤਰ, ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਦਰਪਣ ਨਾਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰੋ।

Verse 48

दीपघंटावितानं च पर्यंकं च सतू लिकम् । सोमेश्वरं समुद्दिश्य देयं पौराणिके गुरौ

ਦੀਪ-ਸਤੰਭ, ਘੰਟੀ, ਵਿਤਾਨ ਅਤੇ ਤਕੀਆ-ਸਹਿਤ ਪਲੰਗ—ਇਹ ਸਭ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਪਰੰਪਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣਿਕ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

Verse 49

भूषयित्वा तथाऽचार्य्यं होमं तत्रैव कारयेत् । बलिकर्मावसाने च रात्रौ तत्रैव जागृयात्

ਫਿਰ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਅਲੰਕਾਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੋਮ ਕਰਵਾਏ; ਅਤੇ ਬਲੀ-ਕਰਮ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਰਾਤ ਭਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ।

Verse 50

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा ध्यायेत्सोमेश्वरं हृदि । प्रभाते तु ततः स्नात्वा ध्यायेत्तं च विधानतः

ਤਦ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਪੀ ਕੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰ ਉਸੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।

Verse 51

ततो भक्त्या च गंधर्व क्षीरखण्डादिनिर्म्मितम् । भक्ष्यभोज्यैरनेकैश्च भोजयेद्ब्राह्मणानथ

ਫਿਰ, ਹੇ ਗੰਧਰਵ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦੁੱਧ-ਖੰਡ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਣੇ ਮਿਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਭੱਖ੍ਯ-ਭੋਜ੍ਯ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ।

Verse 52

वस्त्रयुग्मं ततो दत्त्वा गां च दत्त्वा विसर्जयेत्

ਫਿਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਵੇ।

Verse 53

एवं चीर्णव्रतः सम्यग्लभते पुण्यमक्षयम् । धनधान्यसमृद्धात्मा पुत्रदारसमन्वितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਭਗਤ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਖੰਡ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਧਨ-ਧਾਨ੍ਯ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 54

न कुले जायते तस्य दरिद्रो दुःखितोऽपिवा । अपुत्रो लभते पुत्रान्वन्ध्या पुत्रवती भवेत्

ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼। ਨਿਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਂਝ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵੀ ਸੰਤਾਨਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 55

काकवंध्या तु या नारी मृतवत्सा च दुर्भगा । कन्याप्रसूश्च या कार्यमाभिरेतद्विशेषतः

ਪਰ ਜੋ ਨਾਰੀ ‘ਕਾਕਵੰਧਿਆ’ ਹੋਵੇ (ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਭਪਾਤ), ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਜੋ ਦੁર્ભਾਗੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੇਵਲ ਧੀਆਂ ਹੀ ਜਣੇ—ਉਹ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰੇ।

Verse 56

एवं कृते विधाने तु देहपाते शिवं व्रजेत् । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । भुंक्तेऽसौ विपुलान्भो गान्यावदाभूतसंप्लवम्

ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੇਹ ਛੁੱਟਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜਾਂ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ, ਮਹਾਨ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ—ਜਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਲਯ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ।

Verse 57

इति ते कथितं सर्वं सोमवारव्रतं क्रमात् । गच्छ शीघ्रं महाभाग यत्र सोमेश्वरः स्थितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ-ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ, ਮਹਾਭਾਗ, ਜਲਦੀ ਉੱਥੇ ਜਾ ਜਿੱਥੇ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਹਾਜਮਾਨ ਹਨ।

Verse 58

ईश्वर उवाच । इत्युक्तः सच गन्धर्वः पुत्र्या सह वरानने । सर्वोपहारसंयुक्तः प्रभासक्षेत्रमाश्रितः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਧੀ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 59

तत्र सोमेश्वरं दृष्ट्वा आनन्दाश्रुपरिप्लुतः । यात्राक्रमेण संपूज्य चक्रे सोमव्रतं क्रमात्

ਉੱਥੇ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਨੰਦ ਦੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ। ਯਾਤਰਾ-ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੋਮ-ਵ੍ਰਤ (ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵ੍ਰਤ) ਕੀਤਾ।

Verse 69

पुत्र्या सह महाभागस्तस्य तुष्टो महेश्वरः । सर्वरोगविनाशं च सर्वकामसमृद्धिदम् । ददौ गन्धर्वराज्यं च भक्तिं चैवात्मनस्तथा

ਧੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਭਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵ-ਰਾਜ੍ਯ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।