Adhyaya 247
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਰਤ-ਫਲਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪ-ਨਾਸ਼ਕ ਸੂਰਜ-ਸਰੂਪ ਪਿੰਗਲਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿੰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗੇ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਧਨ, ਸੰਤਾਨ ਆਦਿ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ/ਧਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਨ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ-ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येत्सूर्यं पापप्रणाशनम् । तथा च पिंगलां देवीं पार्वतीरूपधारिणीम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਪਿੰਗਲਾ ਦਾ ਵੀ।
Verse 2
तृतीयायां विशेषेण ह्युपवासं करोति यः । सर्वान्कामानवाप्नोति धनवान्पुत्रवान्भवेत्
ਜੋ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 3
तत्रैव संस्थितं पश्येच्छुकेश्वरमिति श्रुतम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुक्तः स्यात्सर्वपातकैः
ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਕੇ ‘ਸ਼ੁਕੇਸ਼ਵਰ’ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 247
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पिंगलादित्यपिंगादेवीशुक्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तचत्वारिंश दुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਪਿੰਗਲਾਦਿਤ੍ਯ, ਪਿੰਗਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮ ਦੋ ਸੌ ਸਤਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।