Adhyaya 245
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੈ, ਪਾਰ੍ਣਾਦਿਤ੍ਯ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਸ਼ਾਨ/ਸਥਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਨੇੜੇ/ਉੱਪਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿੰਗ ‘ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਵ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਣਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ‘ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੇਵਾਧਿਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਪਦ/ਧਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्रैवोपरिसंस्थितम् । सरस्वत्यास्तटे देवि पर्णादित्यस्य पश्चिमे
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਸੇ ਥਾਂ ਉੱਪਰ/ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਵੇ—ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਪਰਨਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ।
Verse 2
तत्रास्ते सुमहल्लिंगं स्थापितं ब्रह्मणा पुरा । ब्रह्मेश्वरेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम्
ਉੱਥੇ ਇਕ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ “ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 3
तत्र स्नात्वा द्वितीयायां सोपवासो जितेंद्रियः । अर्चयेद्देवदेवेशं नाम्ना ब्रह्मेश्वरं शुभम् । तर्पयेच्च पितॄञ्छ्राद्धे यदीच्छेच्छाश्वतं पदम्
ਉੱਥੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਵਾਸੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ—ਸ਼ੁਭ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਸਦੀਵੀ ਪਦ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ।
Verse 245
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रमास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ—ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ—“ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ੨੪੫ਵਾਂ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।