Adhyaya 242

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका । तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਤਦ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਉਸੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः । उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਰਥੰਤਰੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਰੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਸੁਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਮਹਾਕਾਯ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ ਤ੍ਰਾਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਿਆ।

Verse 3

तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् । तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः

ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਤ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਏ; ਤ੍ਰਿਦਸ਼ ਭਯ ਨਾਲ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੇ ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।

Verse 4

तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः । निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੂੰ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ—ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Verse 5

निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽसीद्धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्

ਤਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ—ਵੇਦ ਪਾਠ ਅਤੇ ‘ਵਸ਼ਟ’ ਦੀ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਰੁਰੂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਯਜ੍ਞ-ਉਤਸਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।

Verse 6

ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः । समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः

ਇਸ ਲਈ ਕੰਬੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਮਤਿ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 7

ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत । तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्

ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਦੇਹਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪਸੀਨਾ ਉੱਠ ਆਇਆ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੰਯਮ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।

Verse 8

तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना । व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—ਦਿਵ੍ਯ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ—ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।

Verse 9

सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् । तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्

ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੀ।” ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਲੱਗੇ।

Verse 10

आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् । श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਰੂ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਉਪਜੇ ਆਪਣੇ ਸੰਕਟ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਹੱਸ ਪਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ।

Verse 11

तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः । पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः

ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਫਿਰ ਅਨੇਕ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ। ਸਭ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਸਨ; ਕਟੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਵਕਸ਼ ਭਰੇ ਹੋਏ।

Verse 12

फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् । अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖ-ਨਾਦ ਦੇ ਕੇਵਲ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਕੰਬ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁਰੂ ਜਿੱਥੇ ਸੀ ਉੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ।

Verse 13

अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह । शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋਰ ਤੇ ਤੁਮੁਲ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ। ਅਨੇਕ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਦਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।

Verse 14

ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः । पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ; ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਬੈਠੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

Verse 15

ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् । तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा

ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਦਾਨਵ ਰੁਰੂ ਨੇ ‘ਤਾਮਸੀ’ ਨਾਮ ਦੀ ਮਾਇਆ ਛੱਡੀ; ਪਰ ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਉਸ ਛਲ ਨਾਲ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਨਾ ਹੋਈ।

Verse 16

तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् । शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह

ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਅੰਧਕਾਰ ਛਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੈਤ ਰੁਰੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬੇਧ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 17

मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ

ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮਤਾ ਜਾਣੀ; ਭੱਜਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।

Verse 18

साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः

ਉਹ ਦੇਵੀ ਵੀ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈ; ਦੇਵਗਣਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

Verse 19

ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा । खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः

ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 20

निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता । कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता

ਉਹ ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈ - ਇੱਕ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ।

Verse 21

देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा । ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖੀ ਗਈ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਚਰਮਮੁੰਡਧਰਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।

Verse 22

देवा ऊचुः । जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ ਚਾਮੁੰਡਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਦੇਵੀ ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Verse 23

भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये । महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने

ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ, ਹੇ ਵਿਦਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਮਾਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ! ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਜਿੱਤ, ਹੇ ਜ੍ਰਿੰਭਾ! ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ!

Verse 24

महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि

ਹੇ ਮਹਾਮਾਇਆ, ਹੇ ਵਿਲੱਖਣ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ; ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜੋ ਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਕਰਾਲੀ, ਹੇ ਮਹਾਕਾਲੀ, ਹੇ ਕਾਲਿਕੇ—ਹੇ ਕਾਲ-ਸਰੂਪিণੀ!

Verse 25

प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭਾਲਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ; ਭਿਆਨਕ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਚਾਮੁੰਡੇ, ਜ੍ਵਲੰਤ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਬਲਵਾਨੀ—ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸ਼ਵ-ਯਾਨ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਤ-ਸੰਘਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ!

Verse 26

एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਆਦਿਕ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੀ।

Verse 27

वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

“ਵਰ ਮੰਗੋ—ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਕੁਝ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲਭ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ।”

Verse 28

देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਦਾਨਵ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਕਾਰਜ ਸਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”

Verse 29

स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने । तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ! ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਸਤੋਤਰ ਨਾਲ ਸੱਚੇ ਮਨੋਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣ, ਹੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਤੀ ਦੇਵੀ।

Verse 30

यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्

ਅਤੇ ਹੇ ਦੇਵੀ! ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਕਟਯ ਦਾ ਇਹ ਵਰਤਾਂਤ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।

Verse 31

अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਵੀ! ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Verse 32

अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्

ਜੋ ਕੋਈ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 33

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹੀ। ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 242

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुमारीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਕੁਮਾਰੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।