Adhyaya 241

Verse 1

ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येद्बलभद्रकलेवरम् । शेषरूपेण यत्रासौ प्रात्यजत्स्वकलेवरम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਓਥੇ ਹੀ ਬਲਭਦ੍ਰ ਦੇ ਕਲੇਵਰ-ਧਾਮ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੀ ਦੇਹ ਤਿਆਗਿਆ ਸੀ।

Verse 2

गतस्त्रैसंगमे तीर्थे तत्र पातालवर्त्मना । अस्मिन्मित्रवने देवि गव्यूतिद्वयविस्तृते

ਉਹ ਤ੍ਰੈਸੰਗਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮਿਤ੍ਰਵਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਗਵ੍ਯੂਤੀਆਂ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਹੈ।

Verse 3

कलेवरं स्थितं देवि लिंगाकारं महाप्रभम् । रेवत्या सहितं तत्र शेषनामेति विश्रुतम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਲੇਵਰ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਲਿੰਗ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਰੇਵਤੀ ਸਮੇਤ ਉਹ ਥਾਂ ‘ਸ਼ੇਸ਼’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 4

यत्र सिद्धः पुरा देवि जरानामा तु कौलिकः । विष्णुहंता भल्लतीर्थे सोऽस्मिन्स्थाने लयं गतः

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸੇ ਥਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ‘ਜਰਾ’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖ ਸੀ, ਜੋ ਜਾਤਿ ਤੋਂ ਜੁਲਾਹਾ ਸੀ। ਭੱਲਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਇਸੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 5

तत्प्रभृत्येव सकले शेष इत्यभिविश्रुतः । चैत्रे शुक्लत्रयोदश्यां यस्तं पूजयते नरः । स पुत्रपौत्रपशुमान्वर्षं क्षेमेण गच्छति

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ੇਸ਼’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਸਮੇਤ ਸਾਲ ਭਰ ਖੇਮ-ਕੁਸ਼ਲ ਨਾਲ ਬਿਤਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

मसूरिकादिरोगेभ्यः शिशूनां न भयं भवेत् । विस्फोटकादिरोगेभ्यो न भयं जायते क्वचित्

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਸੂਰੀਕਾ ਆਦਿ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਆਦਿ ਫੁੱਲਿਆਂ-ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਭਯ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 7

अस्मिन्क्षेत्रे महासिद्धे सिद्धयज्ञस्तु यः स्मृतः । वर्णानां सांतरालानां सर्वेषां चातिवल्लभः

ਇਸ ਮਹਾਸਿੱਧ, ਸ਼ਕਤੀ-ਸੰਪੰਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਧਯਜ੍ਞ’ ਨਾਮਕ ਯਜ੍ਞ ਜਿਵੇਂ ਸਿਮਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਵਰਣੀ (ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ) ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।

Verse 8

पशुपुष्पोपहारैश्च बलिदानैः पृथग्विधैः । संतुष्टिं शीघ्रमायाति शेषोऽशेषाघनाशनः

ਪਸ਼ੂ-ਅਰਪਣ, ਪੁਸ਼ਪ-ਉਪਹਾਰ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਲੀ-ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 241

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शेषमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंश दुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ੇਸ਼-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।