Adhyaya 230
ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵਿਹਾਜਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਦਿਵ੍ਯ ਮੋਦਕ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਵਜੋਂ, ਨਾਲ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਉਪਚਾਰ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਹੈ—ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ/ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਦਾ 230ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ‘ਗਣਪਤਿਮਾਹਾਤਮ੍ਯਵਰਣਨ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं गणपतिप्रियम् । तत्रैव संस्थितं सम्यङ्मया तत्र नियोजितः
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਗਣਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਉੱਥੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 2
गङ्गाया दक्षिणे देवि क्षेत्ररक्षणतत्परः । माघे कृष्णचतुर्दश्यां यस्तं पूजयते नरः
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਉਹ (ਦੇਵਤਾ) ਹੈ; ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ…
Verse 3
दिव्यमोदकनैवेद्यैः पुष्पधूपादिभिः क्रमात् । न तस्य जायते विघ्नं यावत्क्षेत्रे वसत्यसौ
ਦਿਵ੍ਯ ਮੋਦਕਾਂ ਦੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
Verse 230
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गणपतिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਭਾਗ ਵਿੱਚ—‘ਗਣਪਤੀ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਦੋ ਸੌ ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।