Adhyaya 226
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੂਰਬਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੈਤ੍ਯ (ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ) ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ‘ਮੇਘੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ਿਵ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਪ-ਮੋਚਨ ਅਤੇ ਸਰਵ ਪਾਤਕ-ਨਾਸ਼ਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਵਰਖਾ ਨਾ ਹੋਣ) ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉੱਠੇ ਸਮੂਹਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਉਪਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉੱਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ/ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ; ਇਹ ਵਰਖਾ-ਆਹਵਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ-ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਕਰਮ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੇਘ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਲਿੰਗ ਦੀ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਭੈ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਬੱਧ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वभागे तु नैरृते पापमोचनात् । मेघेश्वरेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਮੇਘੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਤਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
अनावृष्टिभये जाते शांतिं तत्रैव कारयेत् । वारुणीं विप्रमुख्यैस्तु भावयेदुदकैर्महीम्
ਜਦੋਂ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਵਰਖਾ ਨਾ ਹੋਣ) ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਵਾਰੁਣੀ-ਵਿਧੀ ਕਰਕੇ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਭਿਸਿੰਚਿਤ ਕਰੇ।
Verse 3
मेघैः प्रतिष्ठितं लिंगं यत्र नित्यं प्रपूज्यते । अनावृष्टिभयं किंचिन्न च तत्र प्रजायते
ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਲਿੰਗ ਦੀ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਕਦੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
Verse 226
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मेघेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਮੇਘੇਸ਼ਵਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਛੱਬੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।