Adhyaya 214
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਆਪ ਉਪਦੇਸ਼-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੌਸ਼ਿਕੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ-ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਈਸ਼ਾਨ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਧਨੁ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਪਾਤਕ-ਨਾਸ਼ਕ, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਮ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਓਥੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ—ਜੋ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । धनुषामष्टभिस्तस्मादीशाने कश्यपेश्वरात् । कौशकेश्वरनामानं महापातकनाशनम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਸ਼੍ਯਪੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਅੱਠ ਧਨੁ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
वसिष्ठतनयान्हत्वा तत्र कौशिकसत्तमः । स्थापयामास तल्लिंगं मुक्तपापस्ततोऽभवत्
ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਉੱਤਮ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਤਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਾਪੋਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजयित्वा तु लभते वाञ्छितं फलम्
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 214
इति श्रीस्कांदे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कौशिकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामचतुर्दशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਕੌਸ਼ਿਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।