Adhyaya 212
ਇਸ ਅਧਿਆਇ (212) ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਹੀਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਨੈਰ੍ਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅੱਠ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਕ੍ਰਤਵੀਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਵ-ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ‘ਮਹਾਕ੍ਰਤੁ-ਫਲ’ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਅਰਥਾਤ ਵੱਡੇ ਵੈਦਿਕ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਤੀਰਥ-ਦਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਤਵੀਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੌੰਡਰੀਕ ਯਾਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਉਤਪੱਤਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਥਾਨ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਨਾਮ-ਮਾਹਾਤਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਫਲ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । पुलहेश्वरात्ततो देवि नैरृते धनुषाष्टके । क्रत्वीश्वरेतिनामानं महाक्रतुफलप्रदम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੁਲਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਨੈਰ੍ਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅੱਠ ਧਨੁ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਕ੍ਰਤ੍ਵੀਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ (ਤੀਰਥ) ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
तं दृष्ट्वा मानवो देवि पौंडरीकफलं लभेत् । सप्तजन्मनि दारिद्र्यं न दुःखं तत्र जायते
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪੌਂਡਰੀਕ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਨ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਨ ਦੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 212
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये क्रत्वीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਕ੍ਰਤਵੀਸ਼ਵਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।