Adhyaya 197
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੱਧ-ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਜਮਦਗਨੀਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੀਰਥ-ਗਮਨ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਾਮ ਜਮਦਗਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਪਾਪ-ਉਪਸ਼ਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੇਵ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਰਾਣੋਕਤ ‘ਣ-ਤ੍ਰਯ’ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਫਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ ‘ਨਿਧਾਨਾ-ਵਾਪੀ’ ਨਾਮਕ ਜਲ-ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਿਧਾਨ (ਖਜ਼ਾਨਾ) ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਾਪੀ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਤ੍ਰਿਲੋਕ-ਪੂਜਿਤ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਦੁਰਭਾਗ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸੌਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੋਵਾਂਛਿਤ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि जमदग्नीश्वरं शिवम् । वृद्धप्रभाससामीप्ये नातिदूरे व्यवस्थितम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਵ੍ਰਿੱਧ-ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਥਿਤ ਜਮਦਗਨੀਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 2
सर्वपापोपशमनं स्थापितं जमदग्निना । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते च ऋणत्रयात्
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸ਼ਮਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 3
स्नात्वा निधानवाप्यां च संपूज्य प्राप्नुयाद्धनम् । निधानं पांडवैर्लब्धं तत्र स्थाने पुरा प्रिये
ਨਿਧਾਨ-ਵਾਪੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਸੇ ਥਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਨਿਧਾਨ ਲੱਭਿਆ ਸੀ।
Verse 4
निधानेनैव सा ख्याता वापी त्रैलोक्यवंदिता
ਉਸ ਨਿਧਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹ ਵਾਪੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋਈ।
Verse 5
तस्यां स्नात्वा महादेवि दुर्भगा सुभगा भवेत् । लभते वाञ्छितान्कामानिति प्रोक्तं मया तव
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁર્ભਾਗੀ ਵੀ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ।
Verse 197
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशातिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये जमदग्नीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ‘ਜਮਦਗਨੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ੧੯੭ਵਾਂ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।