Adhyaya 193
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਆਪ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਤੱਤਵ-ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀ ਦੇ ਚਲਣ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸ ਕੇ ਉਹ ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ “ਅਨੁੱਤਮ” (ਅਤਿ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ) ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ—ਨੈਤ੍ਯ (ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਵੱਧ ਦੂਰ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਰਣਨ ਰਾਹ-ਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਵਿਧੀ-ਸੂਚਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਕੇਵਲ ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਪਾਪ-ਸ਼ਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ (ਸਰਵਕਾਮ-ਫਲ-ਪ੍ਰਦ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅਧੀਨ “ਯਮੇਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ-ਵਰਣਨ” ਅਧਿਆਇ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यमेश्वरमनुत्तमम् । तस्यैव नैरृते भागे नातिदूरे व्यवस्थितम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਸਥਿਤ ਅਨੁੱਤਮ ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 2
दर्शनात्पापशमनं सर्वकामफलप्रदम्
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਧਾਮ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 193
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये यमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिणवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਤਿਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।