Adhyaya 187

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सर्वकामफलप्रदम् । प्रभासपंचकं पुण्यमाद्यं तत्र व्यवस्थितम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਪੰਚਕ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਧਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 2

तस्यैव पश्चिमे भागे प्रभास इति चोच्यते । वृद्धप्रभासश्च ततो दक्षिणे नातिदूरतः

ਉਸੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ “ਪ੍ਰਭਾਸ” ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, “ਵ੍ਰਿੱਧ-ਪ੍ਰਭਾਸ” ਹੈ।

Verse 3

जल प्रभासश्च ततो दक्षिणेन वरानने । कृतस्मरप्रभासश्च श्मशानं यत्र भैरवम्

ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ! ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਲ-ਪ੍ਰਭਾਸ ਹੈ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਸਮਰਾ-ਪ੍ਰਭਾਸ ਵੀ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਭੈਰਵ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ-ਤੀਰਥ ਹੈ।

Verse 4

एवं पंचप्रभासान्यः पश्येद्भक्तया समन्वितः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਭਾਸਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਰਾ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

न निवर्तति यत्प्राप्य दुष्प्राप्यं त्रिदशैरपि । प्रभासं प्रथमं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਸ਼ਾਂ (ਦੇਵਤਿਆਂ) ਲਈ ਭੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਥਮ ਤੀਰਥ ਹੈ।

Verse 6

देवानामपि दुष्प्राप्यं महापातकनाशनम् । प्रभासे त्वेकरात्रेण अमावास्यां कृतोदकः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੀ ਦੁਰਲਭ, ਪਰ ਮਹਾਪਾਤਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਅਮਾਵਸਿਆ ਨੂੰ ਜੋ ਇਕ ਰਾਤ ਰਹਿ ਕੇ ਉਦਕ-ਕ੍ਰਿਆ (ਸਨਾਨ) ਕਰੇ, ਉਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

मुच्यते पातकैः सर्वैः शिवलोकं स गच्छति । सप्तजन्मकृतं पापं गंगासागरसंगमे

ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ-ਸਾਗਰ ਸੰਗਮ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਪਾਪ…

Verse 8

जन्मनां च सहस्रेण यत्पापं कुरुते नरः । स्नानादेवास्य नश्येत सागरे लवणांभसि

ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਵਣ ਜਲ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 9

चतुर्दश्याममावास्यां पञ्चदश्यां विशेषतः । अहोरात्रोषितो भूत्वा ब्राह्मणान्भोज्य शक्तितः

ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਅਮਾਵਸਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੰਦਰਵੀਂ ਨੂੰ—ਦਿਨ ਰਾਤ ਠਹਿਰ ਕੇ—ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 10

दत्त्वा गां कांचनं तेभ्यः शिवः प्रीतो भवत्विति । एवं कृत्वा नरो देवि कुलानां तारयेच्छतम्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦੇ ਕੇ (ਇਉਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ), ‘ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।’ ਐਸਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਸੌ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 11

देव्युवाच । प्रभासपंचकं ह्येतद्यत्त्वया परिकीर्तितम् । कथमत्र समुद्भूतमेतन्मे कौतुकं महत्

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਪੰਚਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।’

Verse 12

एक एव श्रुतोऽस्माभिः प्रभासस्तीर्थवासितः । प्रभासाः पंच देवेश यत्त्वया परिकीर्तिताः

‘ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਸ ਨੂੰ ਹੀ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਭਾਸਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।’

Verse 13

एतन्मे संशयं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਨੂੰ ਯਥਾਵਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।

Verse 14

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशनीम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या प्राप्नोति परमां गतिम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਕਹਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 15

पुरा महेश्वरो देवश्चचार वसुधामिमाम् । दिव्यरूपधरः कान्तो दिग्वासाः स यदृच्छया

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ—ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਦਿਗੰਬਰ (ਨਗਨ), ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ।

Verse 16

एवं च रममाणस्तु ऋषीणामाश्रमं महत् । जगाम कौतुकाविष्टो भिक्षार्थं दारुके वने

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੌਤੁਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਾਰੁਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Verse 17

भ्रममाणस्य तस्याथ दृष्ट्वा रूपमनुत्तमम् । ता नार्यः कामसंतप्ता बभूवुर्व्यथितेन्द्रियाः

ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਨੁੱਤਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਾਰੀਆਂ ਕਾਮ ਨਾਲ ਤਪ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੋਂ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।

Verse 18

सानुरागास्ततः सर्वा अनुगच्छंति तं सदा । समालिंगंति ताः काश्चित्काश्च वीक्षंति रागतः

ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰੇਮ-ਅਨੁਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਕਈਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਰਾਗ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ।

Verse 19

प्रार्थयंति तथा चान्याः परित्यज्य गृहान्स्वकान्

ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਬਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

Verse 20

एवं तासां स्वरूपं ते दृष्ट्वा सर्वे महर्षयः । कोपेन महता युक्ताः शेपुस्तं वृषभध्वजम्

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਭਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠੇ।

Verse 21

यस्मात्त्वं नग्नतामेत्य आश्रमेऽस्मिन्ममागतः । मोहयानः स्त्रियोऽस्माकं लज्जां नैवं करोषि च । तस्मात्ते पतताल्लिंगं सद्य एव वृषध्वज

“ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨਗਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਇਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਲਾਜ-ਮਰਯਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ, ਤੇਰਾ ਲਿੰਗ ਇਸੇ ਪਲ ਡਿੱਗ ਪਵੇ!”

Verse 22

ततस्तत्पतितं लिंगं तत्क्षणाच्छंकरस्य च । तस्मिन्प्रपतिते भूमौ प्राकंपत वसुंधरा

ਤਦ ਉਸੇ ਛਿਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਉਹ ਲਿੰਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਦ ਵਸੁੰਧਰਾ ਭਿਆਨਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।

Verse 23

क्षुभिताः सागराः सर्वे मर्यादा विजहुस्तदा । शीर्णानि गिरिशृंगाणि त्रस्ताः सर्वे दिवौकसः

ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਤਦ ਆਪਣੀਆਂ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਛੱਡ ਬੈਠੇ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਢਹਿ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਲੋਕੀ ਜੀਵ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉਠੇ।

Verse 24

ततो देवाः सगन्धर्वाः समहोरगकिन्नराः । ऊचुः पितामहं गत्वा किमेतत्कारणं विभो

ਤਦ ਦੇਵਤਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?”

Verse 25

सागराः क्षुभिता येन प्लावयंति वसुंधराम् । शीर्यंते गिरिशृङ्गाणि कंपते च वसुंधरा

“ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਖੌਲ ਉਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਆਪ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ।”

Verse 26

चिह्नानि लोकनाशाय दृश्यन्ते दारुणानि च । तेषां तद्वचन श्रुत्वा ब्रह्मलोके पितामहः

“ਲੋਕ-ਨਾਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ…

Verse 27

ध्यात्वा तु सुचिरं कालं वाक्यमेतदुवाच ह । शिवलिंगं निपतितं पृथिव्यां सुरसत्तमाः

ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: “ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨਿਪਤਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।”

Verse 28

शापेन ऋषिमुख्यानां भार्गवाणां महात्मनाम् । तस्मिन्निपतिते भूमौ त्रैलोक्यं सचराचरम्

ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ, ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਸਮੇਤ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।

Verse 29

एतदवस्थतां प्राप्तं तस्मात्तत्रैव गम्यताम् । विष्णुना सह गीर्वाणास्तथा नीतिर्विधीयताम्

ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਚੱਲੀਏ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਚਿਤ ਨੀਤੀ ਤੇ ਕਰਤਵ੍ਯ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

Verse 30

ततः क्षीरोदधिं जग्मुर्ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः । यत्र शेते चतुर्बाहुर्योगनिद्रां च संगतः

ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਪ੍ਰਭੂ ਯੋਗ-ਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 31

तस्मै सर्वं समाचख्युस्तेनैव सहितास्ततः । जग्मुर्यत्र महादेवो लिंगेन रहितो विभुः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।

Verse 32

ऊचुः समाहिताः सर्वे प्रणिपत्य दिवौकसः

ਤਦ ਸਾਰੇ ਦਿਵੌਕਸ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ।

Verse 33

लिंगमुत्क्षिप्यतामेतद्यत्क्षितौ पतितं विभो । एते महार्णवाः सर्वे प्लावयंति वसुंधराम्

ਉਹ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਇਹ ਲਿੰਗ ਉਠਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਰਹੇ ਹਨ।”

Verse 34

भगवानुवाच । ऋषिभिः पातितं ह्येतन्मम लिंगं सुरेश्वराः । न तु शक्यो मया कर्तुं बाधस्तेषां महात्मनाम्

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤਿਓ! ਇਹ ਮੇਰਾ ਲਿੰਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਤਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।”

Verse 35

शापो हि भार्गवेन्द्राणामतो मे श्रूयतां वचः । पूजयध्वं सुराः सर्वे ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

“ਭਾਰਗਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣੋ। ਹੇ ਦੇਵੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।”

Verse 36

लिंगमेतत्ततः सर्वे सर्वं लिप्सथ सत्तमाः । प्रकृतिं सागराः सर्वे यास्यंति गिरयस्तथा

“ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਉੱਤਮੋ, ਇਸੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਤਦ ਸਾਰੇ ਸਾਗਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲੌਟ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਯਥਾਸਥਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।”

Verse 37

एतत्पुण्यतमे क्षेत्रे धृत्वा सर्वे समाहिताः । अथोद्धृत्य सुराः सर्वे प्रभासं क्षेत्रमागताः

ਉਸ ਅਤਿ-ਪੁਣ੍ਯ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 38

तत्रैव निदधुः सर्वे ततः पूजां प्रचक्रिरे । ब्रह्मणा पूजितं लिंगं विष्णुना प्रभविष्णुना

ਉਥੇ ਹੀ ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੀ।

Verse 39

शक्रेणाथ कुबेरेण यमेन वरुणेन च । ऊचुश्चैव ततो देवा लिंगं संपूज्य भक्तितः

ਫਿਰ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦ੍ਰ), ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।

Verse 40

अद्यप्रभृति रुद्रस्य लिंगं संपूज्य भक्तितः । भविष्यामो न संदेहस्तथा पितृगणाश्च ये

“ਅੱਜ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋਵਾਂਗੇ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤ੍ਰਗਣ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।”

Verse 41

य एनं पूजयिष्यंति भक्तियुक्ताश्च मानवाः । यास्यंति ते सुरावासं सशरीरा नरोत्तमाः

“ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਕਤੀਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ (ਲਿੰਗ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਨਰੋਤਮ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।”

Verse 42

अत्रैव प्रथमं लिगं यतोस्माऽभिः प्रतिष्ठितम् । प्रभासं नाम चास्यापि प्रभासेति भविष्यति

“ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ‘ਪ੍ਰਭਾਸ’ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ‘ਪ੍ਰਭਾਸੇ’ (ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।”

Verse 43

एवमुक्त्वा गताः सर्वे त्रिदिवं सुरसत्तमाः । तं दृष्ट्वा त्रिदिवं यान्ति भूयांसः प्राणिनो भुवि

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਭ ਤ੍ਰਿਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੀ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 44

ततस्त्रिविष्टपं व्याप्तं बहुभिः प्राणिभिः प्रिये । तद्दृष्ट्वा त्रिदिवं व्याप्तं सहस्राक्षः सुदुःखितः

ਫਿਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਤ੍ਰੈਤਿੰਤੀ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਵਰਗ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਨੂੰ ਇਉਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਘੋਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਇਆ।

Verse 45

ज्ञात्वा लिंगप्रभावं तु ततश्चागत्य भूतलम् । वज्रेणाच्छादयामास समंतात्स वरानने

ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀਤਾ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।

Verse 46

ततः प्रभृति नो देवि स्वर्गं गच्छंति मानवाः । इति संक्षेपतः प्रोक्तः प्रभासस्य महोदयः । सर्वपापोपशमनः सर्वकामफलं प्रदः

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਉਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮਹੋਦਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

Verse 187

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये प्रभासपञ्चकमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਉਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਅੰਸ਼ ਅੰਦਰ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਪੰਚਕਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਸਤਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।