Adhyaya 181
ਈਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ‘ਖੇਤਰਪਾਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ-ਧਾਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਦੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੱਜੀ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਧਰਮ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ, ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ 181ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रपेश्वरमुत्तमम् । सिद्धेश्वर समीपस्थं पूर्वस्मिन्नातिदूरतः
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਖੇਤਰਪੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵੇ।”
Verse 2
तं दृष्ट्वा शुक्लपञ्चम्यां न च नागैः स दश्यते
ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਏ ਤਾਂ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
Verse 3
पूजयेत्तं विधानेन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छक्त्या भक्ष्यभोज्यैरनेकशः
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਗੰਧ, ਪੁਸ਼ਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਅਨੇਕ ਭੱਖ੍ਯ-ਭੋਜ੍ਯ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ।
Verse 181
इतिश्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये क्षेत्रपालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਅੰਦਰ, ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਖੇਤਰਪਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਇਕਿਆਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।