Adhyaya 180
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ‘ਈਸ਼ਵਰ ਉਵਾਚ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਾਨ্নਿਧਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗਣੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾ ਕੇ, ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਵ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮ ਵਜੋਂ ਇਥੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਮ-ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येत्पुष्पदन्तेश्वरं शुभम् । पुष्पदन्तेश्वरोनाम गणेशः शंकरस्य तु
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਸ਼ੁਭ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੇਸ਼ਵਰ’ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਹੈ।”
Verse 2
तेन तप्तं तपो घोरं तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्
ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा मुच्यते जंतुर्जन्मसंसारबन्धनात् । प्राप्नुयादीप्सितान्कामानिह लोके परत्र च
ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਜਨਮ-ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 180
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पदन्तेश्वर माहात्म्यवर्णनंनामाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।