
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਵ ਤੱਤਵ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਵਕਾਲ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਲਕੁਲੀਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੀਰਥ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਪ-ਸ਼ਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਅਭਿਮੁਖ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਾਲ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਕਾਰਤਿਕੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ-ਯੋਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਉਪਾਸਕ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਜੀਵ-ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਇ-ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਕੋਲੋਫਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे लकुलीशस्तु मूर्तिमान् । स्वयं तिष्ठति देवेशि कृत्वा घोरं तपः पुरा
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਲਕੁਲੀਸ਼ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
Verse 2
संस्थितः पापशमने तत्र स्थाने स्थलोपरि । कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे यस्तं पूजयते नरः
ਉਹ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਦੇ ਉਪਰ ਟਿਕਿਆ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾ-ਯੋਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
Verse 3
स पूज्यते महादेवि सर्वैरपि सुरासुरैः
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਸਭ ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 177
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये लकुलीशमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तसप्तत्युत्तरशततमो ऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਲਕੁਲੀਸ਼ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।