Adhyaya 176
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 176

Adhyaya 176

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਰਕਸਥਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਗਨੇਯ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਊਰਧ੍ਵਰੇਤਸ (ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ) ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਲਈ ਆਚਾਰ-ਵਿਧੀ ਹੈ—ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਪਵਾਸ ਰੱਖੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਯਮ ਕਰੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਵੇ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵਕਾਮ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सिद्धेश्वरमिति स्मृतम् । अर्कस्थलात्तथाऽग्नेय्यां नातिदूरे व्यवस्थितम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਫਿਰ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਅਰਕਸਥਲ ਤੋਂ ਅਗਨੇਯ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

अष्टादश सहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे तु सिद्धानि सिद्धेश्वरमतः स्मृतम्

ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਉਰਧ੍ਵਰੇਤਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 176

स्नात्वाऽर्चयेन्नरो भक्त्या सोपवासो जितेन्द्रियः । संपूज्य विधिवद्देवं दद्याद्विप्रेषु दक्षिणाम् । सर्वकामसमृद्धस्तु स याति परमं पदम् इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहरूया संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासज्ञेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ—ਉਪਵਾਸੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਪੂਜਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਿਣਾ ਦੇਵੇ। ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ 176ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ।