Adhyaya 162
ਅਧਿਆਇ 162 ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਕੁਲੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਫਿਰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਰਥ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਇਹ ਸਰਵ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਘੋਰ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ‘ਮਹਾਵਿਸ਼’ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕਟ-ਰੂਪ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਵ੍ਯ ਉਪਾਸਕ ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਧਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਟਕੁਲੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵਾਂਛਿਤ ਅਰਥ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਨਾਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्माद्दक्षिणतः स्थितम् । लक्ष्मणेशाच्च पूर्वस्मिंल्लिंगमष्टकुलेश्वरम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣੇਸ਼ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਏ ‘ਅਸ਼ਟਕੁਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ ਕੋਲ ਜਾਵੇ।
Verse 2
सर्वपापप्रशमनं महाविषप्रणाशनम् । पूजितं सिद्धगन्धर्वैर्वाञ्छितार्थप्रदायकम्
(ਅਸ਼ਟਕੁਲੇਸ਼ਵਰ) ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ, ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ; ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਅਰਥ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 3
यस्तं पूजयते मर्त्यः कृष्णाष्टम्यां विधानतः । स मुक्तः पातकैर्घोरैर्नागलोके महीयते
ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 162
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽष्टकुलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्ट्युत्तर शततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਅਸ਼ਟਕੁਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਬਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।