Adhyaya 152

Verse 1

ईश्वर उवाच । तृतीयो भैरवः प्रोक्तश्चतुर्थं भैरवं शृणु । ब्रह्मेशात्पश्चिमे भागे धनुषां त्रितये स्थितम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੀਜਾ ਭੈਰਵ ਕਿਹਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ; ਹੁਣ ਚੌਥੇ ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਧਨੁਸ਼-ਮਾਪ ਦੂਰ, ਉਹ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

सर्वपापप्रशमनं सर्व कामप्रदं नृणाम् । नारदेश्वरनामानं स्थापितं नारदेन वै

ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਰਦੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਰਦ ਨੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 3

ब्रह्मलोके स्थितः पूर्वं नारदो भगवानृषिः । तत्र दृष्ट्वा महावीणां दिव्यां तंत्र्ययुतै र्युताम्

ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦਿਵ੍ਯ ਵੀਣਾ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸਜਜਿਤ ਸੀ।

Verse 4

सरस्वत्या विनिर्मुक्तां ब्रह्मलोके महाप्रभाम् । तेनासौ कौतुकाविष्टो वादयामास तां तदा

ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਉਹ ਵੀਣਾ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਕੌਤੁਹਲ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ।

Verse 5

तंत्रीभ्यो वाद्यमानाभ्यो ब्राह्मणाः पतिता भुवि । सप्त स्वरास्ते विख्याता मूर्च्छिताः षड्जकादयः

ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਾਰਾਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਹੀ ਸੱਤ ਸੁਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ—ਮੂਰਛਨਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਬੱਧ, ਸ਼ਡਜ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ।

Verse 6

तान्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टो मुक्त्वा वीणां प्रयत्नतः । पप्रच्छ देवं ब्रह्माणं किमिदं कौतुकं विभो

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਯਤਨ ਨਾਲ ਵੀਣਾ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਦਭੁਤ ਕੌਤਕ ਹੈ?”

Verse 7

वाद्यमानासु तन्त्रीषु पतिता ब्राह्मणा भुवि । क एते ब्राह्मणा देव किं मृता इव शेरते

ਜਦ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। “ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਕੌਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ? ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਪਏ ਹਨ?”

Verse 8

ब्रह्मोवाच । एते स्वरा महाभाग मूर्च्छिताः पतिता भुवि । अज्ञानवादनेनैव पापं जातं तवाधुना

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸੁਰ ਹੀ ਹਨ—ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਜਾਉਣ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਾਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 9

सप्तब्राह्मणविध्वंसपातकं ते समा गतम् । तस्माच्छीघ्रं व्रज मुने प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

“ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਸ—ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ-ਖੇਤਰ—ਵੱਲ ਜਾ।”

Verse 10

समाराधय देवेशं सर्वपापविशुद्धये । इत्युक्तो नारदस्तत्र संतप्य च मुहुर्मुहुः

“ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾਰਦ ਉੱਥੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੰਤਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 11

कृत्वा विषादं बहुशः प्रभासं क्षेत्रमागतः । तत्रैव ब्रह्मकुण्डं तु समासाद्य प्रयत्नतः

ਬਾਰੰਬਾਰ ਵਿਸਾਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹ્મਕੁੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 12

भैरवं पूजयामास दिव्याब्दानां शतं प्रिये । ततो निष्कल्मषो भूत्वा गीतज्ञश्चाभवत्तथा

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਭੈਰਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੀਤ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸੱਚਾ ਜਾਣਕਾਰ ਵੀ ਬਣਿਆ।

Verse 13

ततः प्रभृति तल्लिंगं नारदेश्वरभैरवम् । ख्यातं लोके महादेवि सर्वपातकनाशनम्

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਹ ਲਿੰਗ—ਨਾਰਦੇਸ਼ਵਰ ਭੈਰਵ—ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 14

अज्ञानाद्वादयेद्यस्तु वीणां चैव तथा स्वरान् । स तत्पातकशुद्ध्यर्थं तत्र गच्छेन्महेश्वरि

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਜਾਏ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਉਹ ਉਸ ਪਾਪ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਉੱਥੇ ਜਾਵੇ।

Verse 15

माघे मासि जिताहारस्त्रिकालं योऽर्चयेत्ततः । नारदेशं भैरवं स स्वर्गरामामनोहरः

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਆਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਕਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਾਰਦੇਸ਼ ਭੈਰਵ ਦਾ ਉਪਾਸਕ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਮਨੋਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।