Adhyaya 15
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ‘ਪਾਪਹਰ/ਪਾਪਨਾਸ਼ਨ’ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੱਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਵਿਧਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੁਖਮ ਭੂ-ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸਿੱਧ ਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਰੁਣ (ਉਸ਼ਾ-ਸਰੂਪ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੌਰ ਸੰਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ੈਵ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਿੰਗ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਲ-ਨਿਯਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀਵਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ‘ਪੁੰਡਰੀਕ’ ਫਲ ਦੇ ਸਮਾਨ/ਤੁਲ੍ਯ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਦੀ ਮਾਪ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ (ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ) ਦਾ ਪੰਦਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्याग्नेये तु देवेशि अरुणेन प्रतिष्ठितम् । धनुषां च त्रये तत्र सिद्धलिंगसमीपतः
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਅਗਨੇਯ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ) ਪਾਸੇ ਅਰੁਣ ਨੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸਿੱਧਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਤਿੰਨ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਤੇ ਉਹ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Verse 2
सूर्यसारथिना तत्र लिंगं देविप्रतिष्ठितम् । कलौ पापहरंनाम दर्शनात्पापनाशनम्
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ‘ਪਾਪਹਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 3
चैत्रमास त्रयोदश्यां शुक्लायां वरवर्णिनि । पूजयेद्विधिवद्भक्त्या पौंडरीकफलं लभेत्
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣ ਵਾਲੀਏ, ਚੈਤਰ ਮਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਪੁੰਡਰੀਕ ਯਜ್ಞ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 15
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पापनाशनोत्पत्तिवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਗ੍ਰੰਥ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਪਾਪਨਾਸ਼ਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਪੰਦਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।