
ਈਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਆਗਨੇਯ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ) ਹੱਦ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਤਪੱਤੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ‘ਵਿਚਿਤ੍ਰ’ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਹਾਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਭਗਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विचित्रेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदाग्नेयगोचरे । धनुषां दशके तत्र स्थितं पापप्रणाशनम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਫਿਰ ਉੱਤਮ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਕੁਝ ਅਗਨੇਯ—ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਝੁਕ ਕੇ, ਦਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੂਰ ਉਹ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Verse 2
विचित्रेण महादेवि लेख केन यमस्य च । स्थापितं तन्महालिंगं तपः कृत्वा सुदुश्चरम्
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ! ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾ-ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजितं चैव मुक्तः स्यात्सर्वपातकैः । संपूज्य च विधानेन न दुःखी जायते नरः
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਪੂਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
Verse 143
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये विचित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਵਿਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ 143ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।