
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਗਨੇਯ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ) ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਸੱਤ ਧਨੁਸ਼-ਮਾਪ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ‘ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਸਰਵ-ਪਾਤਕ-ਨਾਸ਼ਕ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਭਗਤ ਦਾ ਨਰਕ-ਭੈ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮੈਲ ਵਾਂਗ ਦਰਸਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਮਾਰਜਯਤੀ’—ਅਰਥਾਤ ਮਿਟਾ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਿਰੰਤਰ ਭਕਤੀ-ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਪ-ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਹ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ, ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ (ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ), ਅਧਿਆਇ 142 ਹੈ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चित्रेश्वर मनुत्तमम् । धनुषां सप्तके तस्य स्थितमाग्नेयदक्षिणे
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਫਿਰ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਸੱਤ ਧਨੁਸ਼ ਦੂਰ, ਅਗਨੇਯ—ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Verse 2
लिंगं महाप्रभावं हि सर्वपातकनाशनम् । तत्र चित्रेश्वरं पूज्य नरकान्न भवेद्भयम्
ਉਹ ਲਿੰਗ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਰਕ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
Verse 3
पटस्थितं तस्य पापं चित्रो मार्जयति प्रिये । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चित्रेशं पूजयेत्सदा । यः स्यात्पापयुतो वापि नरकं नैव पश्यति
ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਚਿਤ੍ਰਾ ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਇਉਂ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਪੜੇ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਤਸਵੀਰ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
Verse 142
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रेश्वर माहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ 142ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।