Adhyaya 14
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 14

Adhyaya 14

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ–ਈਸ਼ਵਰ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੂਰਜ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਅਰਕ-ਸਥਲ ਦੀ ਆਦਿ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ-ਭੂਸ਼ਣਤਾ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਠੀਕ ਮਾਪਦੰਡ—ਮੰਤ੍ਰ, ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਤਸਵ-ਸਮੇਂ—ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਸ਼ਵਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਤਕਲਾਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਸ ਆ ਕੇ ਅਤਿ ਦੀਰਘ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਵਾਯੂ-ਆਹਾਰ, ਜਲ-ਆਹਾਰ, ਪੱਤਰ-ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਚੱਕਰ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਖੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਕਤੀਪੂਰਵਕ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ, ਅਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤਤਾ, ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਰਗੇ ਧਰਮ-ਸਥਿਰਕ ਗੁਣ ਉਪਦੇਸ਼ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੋਗਿਕ ਐਸ਼ਵਰਯ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਲਭਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਫੈਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਲਿੰਗ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਸਾਧਨਾ ਤੁਰੰਤ ਫਲਦਾਇਕ, ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭੀ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸਿੱਧ-ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि देवदेव जगत्पते

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਤੀ! ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸੂਰ੍ਯ-ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ।”

Verse 2

कथमर्कस्थलो भूतः प्रभासक्षेत्रभूषणः । पूजनीयो महादेवः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ਮਹਾਦੇਵ ਕਿਵੇਂ ‘ਅਰਕਸਥਲ’ ਬਣੇ—ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭੂਸ਼ਣ—ਅਤੇ ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਕਿਉਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ?

Verse 3

के मंत्राः किं विधानं तु केषु पर्वसु पूजयेत् । जैगीषव्येश्वरो भूत्वा ह्यभूत्सिद्धेश्वरः कथम् । तन्मे कथय देवेश विस्तरात्सर्वमेव हि

ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ? ਹੇ ਦੇਵેશ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 4

पाताले विवरं तत्र योगिन्यस्तत्र किं पुरा । तथा मातृगणश्चैव कथमेतदभूत्पुरा

ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਿਵਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ? ਉੱਥੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਕੌਣ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਗਣ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?

Verse 5

एतत्सर्वमशेषेण दयां कृत्वा जगत्पते । ममाचक्ष्व विरूपाक्ष यद्यहं ते प्रिया हर

ਹੇ ਜਗਤਪਤੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਛੱਡੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼, ਹੇ ਹਰ! ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਓ।

Verse 6

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि कथयामि समासतः । सिद्धेश्वरो ह्यभूद्येन जैगीषव्येश्वरो हरः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰਾ, ਜੋ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਬਣਿਆ।

Verse 7

पूजाविधानं विस्तीर्य तन्मे निगदतः शृणु । आसीदस्मिन्कृते देवि सर्व ज्ञानविशारदः

ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂ, ਤੂੰ ਸੁਣ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁਰਖ ਸੀ ਜੋ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।

Verse 8

पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः

ਉਹ ਸ਼ਤਕਲਾਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।

Verse 9

अतिष्ठद्वायुभक्षश्च वर्षाणां शतकं किल । अम्बुभक्षः सहस्रं तु शाकाहारोऽयुतं तथा

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਕੇਵਲ ਵਾਯੂ ਆਹਾਰ ਕਰ ਕੇ ਟਿਕਿਆ; ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਜਲ ਆਹਾਰ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਸਾਗ-ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਧਾਰਿਆ।

Verse 10

चांद्रायणसहस्रं च कृतं सांतपनं पुनः । शोषयित्वा मिताहारो दिग्वासाः समपद्यत

ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਂਤਪਨ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਦੇਹ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਅਲਪ ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦਿਗੰਬਰ—ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਕੇ—ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 11

पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि

ਪੂਰਵ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਯੰਭੂ ਲਿੰਗ ‘ਮਹੋਦਯ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।

Verse 12

भस्मशायी भस्मदिग्धो नृत्त गीतैरतोषयत् । जपेन वृषनादैश्च तपसा भावितः शुचिः

ਭਸਮ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਅਤੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਪ, ਵੈਦਿਕ ਨਾਦਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣ ਗਿਆ।

Verse 13

तमेवं तोषयाणं तु भक्त्या परमया युतम् । भगवांश्च तमभ्येत्य इदं वचनमब्रवीत्

ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 14

जैगीषव्य महाबुद्धे पश्य मां दिव्यचक्षुषा । तुष्टोऽस्मि वरदश्चाहं ब्रूहि यत्ते मनोगतम्

“ਹੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ, ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਮਹਾਤਮਾ! ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਰਦਾਤਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿ।”

Verse 15

स एवमुक्तो देवेन देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । प्रणम्य शिरसा पादाविदं वचनमब्रवीत्

ਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਧਰਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 16

जैगीषव्य उवाच । भगवन्देवदेवेश मम तुष्टो यदि प्रभो । ज्ञानयोगं हि मे देहि यः संसारनिकृन्तनम्

ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇ।

Verse 17

भगवन्नान्यदिच्छामि योगात्परतरं हितम् । त्वयि भक्तिश्च नित्यं मे देव्यां स्कन्दे गणेश्वरे

ਹੇ ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ—ਇਸ ਯੋਗ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਹਿਤ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ, ਸਕੰਦ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।

Verse 18

न च व्याधिभयं भूयान्न च तेजोऽपमानता । अनुत्सेकं तथा क्षांतिं दमं शममथापि च

ਅਤੇ ਨਾ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਦੀ ਹਾਨੀ; ਮੈਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ, ਖ਼ਿਮਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਦਮਨ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Verse 19

एतान्वरान्महादेव त्वदिच्छामि त्रिलोचन

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹੀ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।

Verse 20

ईश्वर उवाच । अजरश्चामरश्चैव सर्वशोकविवर्जितः । महायोगी महावीर्यो योगैश्वर्यसमन्वितः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਬੁੱਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਸਪਰਸ਼ ਰਹੇਗਾ; ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਮਹਾਨ ਵੀਰਯ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੇਂਗਾ।

Verse 21

प्रभावाच्चास्य क्षेत्रस्य गुह्यस्य मम शाश्वतम् । योगाष्टगुणमैश्वर्यं प्राप्स्यसे परमं महत्

ਇਸ ਗੁਪਤ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਨਾਤਨ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਯੋਗਿਕ ਐਸ਼ਵਰਿਆ-ਸੰਪੱਤਾ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 22

भविष्यसि मुनिश्रेष्ठ योगाचार्यः सुविश्रुतः

ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਸੁਵਿਖਿਆਤ ਆਚਾਰਯ ਬਣੇਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੇਗੀ।

Verse 23

यश्चेदं त्वत्कृतं लिगं नियमेनार्चयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो योगं दिव्यमवाप्स्यति

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਨਿਯਮ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਬਣਾਏ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।

Verse 24

जैगीषव्यगुहां चेमां प्राप्य योगं करोति यः । स सप्तरात्राद्युक्तात्मा संसारं संतरिष्यति

ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰ ਲਏ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 25

मासेन पूर्वजातिं च जन्मातीतं च वेत्स्यति । एकरात्रात्तनुं शुद्धां द्वाभ्यां तारयते पितॄन् । त्रिरात्रेण व्यतीतेन त्वपरान्सप्त तारयेत्

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਜਾਣ ਲਏਗਾ। ਇਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇਗਾ; ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਤ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 26

पुनश्च तव विप्रर्षे अजेयत्वं च योगिभिः । इच्छतो दर्शनं चैव भविष्यति च ते मम

ਫਿਰ ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ-ਰਿਸ਼ੀ! ਤੈਨੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਅਜੇਯਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 27

इति देवो वरान्दत्त्वा तत्रैवांतरधीयत । एतत्कृतयुगे वृत्तं तव देवि प्रभाषितम्

ਇਉਂ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਘਟਨਾ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ।

Verse 28

त्रेतायुगे महादेवि द्वापरेऽपि तथैव च । कलियुगप्रवेशे तु वालखिल्या महर्षयः

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ! ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਅਤੇ ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਵਾਲ਼ਖਿਲ੍ਯ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੀ (ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ)।

Verse 29

अस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे सूर्यस्थलसमीपतः । आराधयंतो देवेशं गुहामध्यनिवासिनम्

ਇਸ ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਯ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 30

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयश्चोर्द्धरेतसः । वर्षायुतं तपस्तप्त्वा सिद्धिं जग्मुस्तदात्मिकाम्

ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਰਧ੍ਵਰੇਤਸ (ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ) ਹੋ ਕੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਤਪ ਤਪਿਆ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 31

ततः सिद्धेश्वरं लिंगं कलौ ख्यातं वरानने । यदा सोमेन संयुक्ता कृष्णा शिवचतुर्दशी । तदैव तस्य देवस्य दर्शनं देवि दुर्ल्लभम्

ਤਦਨੰਤਰੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਿੰਗ ‘ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ਿਵ-ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਸੋਮ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਤਦ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 32

ब्रह्मांडं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यमुपजायते । तत्पुण्यं लभते देवि सिद्धलिंगस्य पूजनात्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਸਿੱਧਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।