Adhyaya 137
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ-ਅਨੁਮੋਦਿਤ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਪਾਲ ਕਂਕਾਲ ਭੈਰਵ ਦਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੈਰਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਾਨਿਕਾਰਕ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਲੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਜੋ ਭਗਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਂਕਾਲ ਭੈਰਵ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येत्क्षेत्रपालमनुत्तमम् । कंकालभैरवंनाम भैरवेण नियोजितम् । तस्य क्षेत्रस्य रक्षार्थं प्राणिनां दुष्टचेतसाम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਤੁੱਲ ਖੇਤਰਪਾਲ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਕੰਕਾਲਭੈਰਵ ਨਾਮਕ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੈਰਵ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੁਸ਼ਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਹੋਵੇ।
Verse 2
श्रावणे शुक्लपञ्चम्यामष्टम्यामाश्विनस्य च । यस्तं पूजयते भक्त्या बलिपुष्पादिभिः क्रमात्
ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਵਿਨ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਵੀ—ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਲੀ, ਪੁਸ਼ਪ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ—
Verse 3
तस्य क्षेत्रे निवसतः पुष्करस्य महात्मनः । निर्विघ्नकारी भवति तथा रक्षति पुत्रवत्
ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਲਈ ਉਹ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 137
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कंकालभैरवक्षेत्रपालमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਕੰਕਾਲਭੈਰਵ ਖੇਤਰਪਾਲ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਸੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।