Adhyaya 126
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 126

Adhyaya 126

ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਦੱਸੇ ਗਏ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਮਾਪਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਿਤ ਪਰਮ ਸ਼ਾਣਡਿਲ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਓ। ਇਹ ਲਿੰਗ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ-ਨਾਸ ਅਤੇ ਮਲਿਨਤਾ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਣਡਿਲ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਰਥੀ, ਤਪਸਵੀ, ਤੇਜਸਵੀ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੋਮੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹਾਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੌ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਭੀਸ਼ਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਯੋਗ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ—ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਾਣਡਿਲ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਵੀ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शांडिल्येश्वरमुत्तमम् । ब्रह्मणः पश्चिमे भागे धनुषां षोडशांतरे

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉੱਤਮ ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਓ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।”

Verse 2

महाप्रभावं लिङ्गं तद्दर्शनात्पापनाशनम्

ਉਹ ਲਿੰਗ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 3

शांडिल्योनाम ब्रह्मर्षिः सारथिर्ब्रह्मणः स्मृतः । तपस्वी स महातेजा ज्ञाननिष्ठो जितेन्द्रियः

ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੀ—ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ।

Verse 4

स प्रभासं समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् । प्रतिष्ठाप्य महालिंगं सोमेशादुत्तरे स्थितम्

ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਤਿ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਮੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਮਹਾਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ।

Verse 5

स स्वयं पूजयामास दिव्याब्दानां शतं प्रिये । ततोऽभिलषितं प्राप्य कृतकृत्यो बभूव ह

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸੌ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 6

नन्दीश्वरप्रसादेन अणिमादिगुणैर्युतः । तं दृष्ट्वा तु नरः सद्यो विपापः संप्रजायते

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ (ਉਹ ਧਾਮ) ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धक्ये यौवनेऽपि वा । अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपि यः करोति नरः प्रिये । तत्सर्वं नाशमायाति शांडिल्येश्वरदर्शनात्

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ—ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ—ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 126

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये शाण्डिल्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯੇਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਛੱਬੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।