Adhyaya 124
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ–ਦੇਵੀ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੌਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੀਰਥ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯੇਸ਼ਵਰੀ’ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਿਕ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ‘ਰਾਵਣੇਸ਼’ ਉਲੇਖ ਅਤੇ ‘ਪੰਜ ਧਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ’ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਕੇਤ ਨਾਲ ਕਰਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਰਣਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗੌਰੀ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਾਘ ਸ਼ੁਕਲ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨਕਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ—ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਜਨਮ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਗਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गौरीं सौभाग्यदायिनीम् । पश्चिमे रावणेशस्य धनुषां पञ्चके स्थिताम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਰਾਵਣੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ‘ਪੰਜ ਧਨੁਸ਼’ ਮਾਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਸੁਹਾਗ-ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੌਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 2
यत्रातप्यत्तपो घोरं स्वयं देवी ह्यरुंधती । सौभाग्यं कांक्षमाणा सा गौरीपूजापरायणा
ਉੱਥੇ ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਸੁਹਾਗ-ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਦੀ ਆਕਾਂਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਗੌਰੀ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਰਹੀ।
Verse 3
संप्राप्ता परमां सिद्धिं तस्या देव्याः प्रभावतः । तृतीयायां शुक्लपक्षे माघे मासि वरानने
ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ—ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ।
Verse 4
यस्तां पूजयते भक्त्या स सौभाग्यमवाप्नुयात् । अन्यजन्मनि देवेशि नात्र कार्या विचारणा
ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਹਾਗ-ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ—ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
Verse 124
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सौभाग्येश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਸੌਭਾਗ੍ਯੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਚੌਵੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।