Adhyaya 118

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोप्यादित्यमनुत्तमम् । भूतेशाद्वायवे भागे धनुषां त्रिंशकेन्तरे

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਭੂਤੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਯਵ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਅਨੁੱਤਮ ਗੋਪ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।

Verse 2

बलातिबलदैत्यघ्न्या दक्षिणाग्नेयसंस्थितम् । धनुषां दशके देवि संस्थितं पापनाशनम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਦੱਖਣ-ਆਗਨੇਯ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਬਲਾਤਿਬਲ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਮ ਹੈ।

Verse 3

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि महापापहरां शुभाम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या दुःखशोकैः प्रमुच्यते

ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਉਤਪੱਤੀ ਕਥਾ ਕਹਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

पुरा कृष्णो महातेजा यदा प्रभासमागतः । सहितो यादवैः सर्वैः षट्पञ्चाशतिकोटिभिः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭਾਸ ਆਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਸਮੇਤ—ਛੱਪਨ ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ—ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਸਨ।

Verse 5

षोडशैव सहस्राणि गोप्यस्तत्र समागताः । लक्षमेकं तथा षष्टिरेते कृष्णसुताः प्रिये

ਉੱਥੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੋਪੀਆਂ ਵੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਤੇ ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸੱਠ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸਨ।

Verse 6

तत्र प्राभासिके क्षेत्रे संस्थिताः पापनाशने । यादवस्थलमासाद्य यावद्रैवतको गिरि

ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਭਾਸ ਦੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਟਿਕੇ ਰਹੇ; ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਜੋ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਫੈਲਦਾ ਸੀ।

Verse 7

तत्र द्वादशवर्षाणि संस्थितास्ते महाबलाः । क्षेत्रं पवित्रमादाय शिवलिंगानि ते पृथक् । स्थापयाञ्चक्रिरे सर्वे ह्यंकितानि स्वनामभिः

ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਸਨ।

Verse 8

एवं समग्रं तत्क्षेत्रं यावद्द्वादशयोजनम् । ध्वजलिंगांकितं चक्रुः सर्वे यादवपुंगवाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ—ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨ ਤੱਕ—ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਧੁਜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

हस्तहस्तान्तरे देवि प्रासादाः क्षेत्र मध्यतः । सुवर्णकलशोपेताः पताकाकुलितांबराः । विराजंते तु तत्रस्थाः कीर्तिस्तंभा हरेरिव

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੱਥ-ਹੱਥ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਖੜੇ ਸਨ; ਸੁਵਰਨ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਤੇ ਪਤਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ—ਉੱਥੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਕੀਰਤੀ-ਸਤੰਭਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।

Verse 10

ततो गोप्यो महादेवि आद्या याः षोडश स्मृताः । तासां नामानि ते वक्ष्ये तानि ह्मेकमनाः शृणु

ਤਦੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਜੋ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਗੋਪੀਆਂ ਸਿਮਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

Verse 11

लंबिनी चन्द्रिका कान्ता क्रूरा शान्ता महोदया । भीषणी नन्दिनीऽशोका सुपर्णा विमलाऽक्षया

ਉਹ ਹਨ: ਲੰਬਿਨੀ, ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ, ਕਾਂਤਾ, ਕ੍ਰੂਰਾ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਮਹੋਦਯਾ; ਭੀਸ਼ਣੀ, ਨੰਦਿਨੀ, ਅਸ਼ੋਕਾ, ਸੁਪਰਨਾਂ, ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਯਾ।

Verse 12

शुभदा शोभना पुण्या हंसस्यैताः कलाः स्मृताः । हंस एव मतः कृष्णः परमात्मा जनार्दनः

ਸ਼ੁਭਦਾ, ਸ਼ੋਭਨਾ ਅਤੇ ਪੁਣਿਆ—ਇਹ ਹੰਸ ਦੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਕਲਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਸਿਮਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਹ ਹੰਸ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਜਨਾਰਦਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ—ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 13

तस्यैताः शक्तयो देवि षोडशैव प्रकीर्तिताः । चन्द्ररूपी ततः कृष्णः कलारूपास्तु ताः स्मृताः

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕੀਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ-ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸਿਮਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

संपूर्णमण्डला तासां मालिनी षोडशी कला । प्रतिपत्तिथिमारभ्य विचरत्यासु चन्द्रमाः

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਕਲਾ—ਮਾਲਿਨੀ—ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਮੰਡਲ ਬਣਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਤਿਥੀ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।

Verse 15

षोडशैव कला यास्ता गोपीरूपा वरानने । एकैकशस्ताः संभिन्नाः सहस्रेण पृथक्पृथक्

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ! ਉਹੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਰ ਇਕ ਕਲਾ ਹਜ਼ਾਰ-ਹਜ਼ਾਰ ਭੇਦਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਥਕ ਪ੍ਰਥਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 16

एवं ते कथितं देवि रहस्यं ज्ञानसंभवम् । एवं यो वेद पुरुषः स ज्ञेयो वैष्णवो बुधैः

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਰਹੱਸ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੁਰਖ ਇਸ ਨੂੰ ਇਉਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 17

अथ ताभिः कृताञ्ज्ञात्वा प्रासादान्यादवैः पृथक् । ततो गोप्योऽपि ताः सर्वाः सहस्राणि तु षोडश । कृष्णमाज्ञाप्य भावेन स्थापयांचक्रिरे रविम्

ਫਿਰ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਮੰਦਰ) ਬਣਾਏ। ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ—ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਵ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਰਵੀ (ਸੂਰਯ) ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।

Verse 18

ऋषिभिर्नारदाद्यैस्तास्तथा क्षेत्रनिवासिभिः । तं प्रतिष्ठापयामासुः प्रतिष्ठाविधिना रविम्

ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਰਵੀ (ਸੂਰਯਦੇਵ) ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ।

Verse 19

प्रतिष्ठिते ततः सूर्ये ददुर्दानानि भूरिशः । ततः क्षेत्रनिवासिभ्यो गोभूहेमांबराणि च

ਸੂਰਯ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਹੋ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ, ਭੂਮੀ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ।

Verse 20

ततस्त ऋषयः सर्वे संतुष्टा हृष्टमानसाः । चक्रुर्नाम रवेस्तत्र गोप्यादित्येति विश्रुतम् । सर्वपाप हरं देवं महासौभाग्यदायकम्

ਤਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੂਰਯਦੇਵ ਨੂੰ ‘ਗੋਪਿਆਦਿਤ੍ਯ’ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੇਵ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੁਭਾਗ੍ਯ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 21

एवं कृते कृतार्थास्ताः संप्राप्यातिमहद्यशः । जग्मुर्यथागतं सर्वा द्वारकां कृष्णसंयुताः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਪੰਨ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਗਈਆਂ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨੂੰ।

Verse 22

पुनः कालान्तरे देवि शापाद्दुर्वाससः प्रिये । यादवस्थलतां प्राप्ताः प्रभासे पापनाशने

ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਦੇਵੀ—ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ—ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।

Verse 23

एवं ते कथितो देवि गोप्यादित्यसमुद्भवः । माहात्म्यं तस्य ते वच्मि पूजावन्दनजं क्रमात्

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੋਪਿਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵੰਦਨਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 24

अस्मिन्मित्रवने देवि यो गोपीभिः प्रतिष्ठितः । तस्य दर्शनमात्रेण दुःखशोकैः प्रमुच्यते

ਇਸ ਮਿਤ੍ਰਵਨ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 25

सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं ते नरा यान्ति ये गोपीरविमाश्रिताः

ਇੱਥੇ ਤਪਤ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਾਲੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੋਪੀ-ਰਵੀ (ਗੋਪ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯ) ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 26

येन सर्वात्मना भावो गोप्यादित्ये निवेशितः । महेश्वरि कृतार्थत्वात्स श्लाघ्यो धन्य एव सः

ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਧੰਨ ਹੈ ਤੇ ਸਲਾਹਯੋਗ ਹੈ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤਿਤਵ ਨਾਲ ਗੋਪ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਾਵ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 27

अपि नः स कुले धन्यो जायते कुलपावनः । भाग्यवान्भक्तिभावेन येन भानुरुपासितः

ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੇਹਾ ਧੰਨ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਭਕਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਨੁ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਭਾਗ੍ਯਵਾਨ ਹੈ।

Verse 28

सप्तम्यां पूजयेद्यस्तु माघे मास्युषसि प्रिये । सप्तावरान्सप्त पूर्वान्पितॄन्सोप्युद्धरेन्नरः

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਜੋ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਧਾਰਦਾ ਹੈ—ਸੱਤ ਪਿਛਲੀਆਂ ਤੇ ਸੱਤ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ।

Verse 29

छिनत्ति रोगान्दुश्चेष्टान्दुर्जयाञ्जयति ह्यरीन्

ਇਹ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਚੇਸ਼ਟਾ ਵਾਲੀਆਂ ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਜਿਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 30

न सप्तम्यां स्पृशेत्तैलं नीलवस्त्रं न धारयेत् । न चाप्यामलकैः स्नानं न कुर्यात्कलहं क्वचित्

ਸਪਤਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇਲ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾ ਪਹਿਨੇ; ਆਂਵਲੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਝਗੜਾ ਨਾ ਕਰੇ।

Verse 31

नीलरक्तेन वस्त्रेण यत्कर्म कुरुते द्विजः । स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा तस्य महायज्ञा नीलसूत्रस्य धारणात्

ਦੁਵਿਜ ਜੇ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰੇ—ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਜਾਂ ਪਿਤ੍ਰ-ਤ੍ਰਪਣ—ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਨੀਲਾ ਸੂਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਯਜ्ञ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹਨ।

Verse 32

नीलीरक्तं यदा वस्त्रं विप्रस्त्वंगेषु धारयेत् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

ਜੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨੀਲਾ-ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ/ਵਿਰਤੀ ਰੱਖ ਕੇ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 33

रोमकूपे यदा गच्छेद्रसं नीलस्य कस्यचित् । पतितस्तु भवेद्विप्रस्त्रिभिः कृच्छ्रैर्व्यपोहति

ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ/ਦ੍ਰਵ ਦਾ ਰਸ ਰੋਮਕੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਤਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਿਚ੍ਛ੍ਰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 34

नीलमध्यं यदा गच्छेत्प्रमादाद्ब्राह्मणः क्वचित् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨੀਲ (ਨੀਲੇ ਪਦਾਰਥ/ਖੇਤਰ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ/ਵਿਰਤੀ ਰੱਖ ਕੇ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 35

नीलदारु यदा भिद्येद्ब्राह्मणानां शरीरके । शोणितं दृश्यते तत्र द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

ਜੇ ਨੀਲ-ਦਾਰੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਲਹੂ ਦਿੱਸ ਪਏ, ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 36

कुर्यादज्ञानतो यस्तु नीलं वै दन्तधावनम् । कृत्वा कृच्छ्रद्वयं तस्य शुद्धिरुक्ता मनीषिभिः

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਨੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਲਈ ਵਰਤੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਕ੍ਰਿਛ੍ਰ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 37

इत्येतत्कथितं देवि गोप्यादित्यमहोदय । पापघ्नं सर्वजन्तूनां श्रुतं सर्वार्थसाधकम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗੋਪਿਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਮਹਿਮਾਮਈ ਉਦਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹਰ ਉਚਿਤ ਮਨੋਰਥ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 38

गवां शतसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्कुरुजांगले । पुण्यं भवति देवेशि तद्गोप्यादित्यदर्शने

ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼ੀ, ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਗੋਪਿਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 118

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गोप्यादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਗੋਪਿਆਦਿਤ੍ਯ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।