Adhyaya 104

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कोटीश्वरमनुत्तमम् । तस्मादुत्तरतो देवि कोटीशमिति विश्रुतम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਤਿਉੱਤਮ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, “ਕੋਟੀਸ਼” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ।

Verse 2

पापघ्नं सर्वजंतूनां पशुपाशविमोक्षदम् । पुरा पाशुपता देवि कपालेश्वरसंनिधौ

ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁ-ਬੰਧਨਾਂ (ਸੰਸਾਰੀ ਫਾਹਿਆਂ) ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਪਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ੁਪਤ—

Verse 3

तपः कुर्वंति विपुलं भस्मोद्धूलितविग्रहाः । जटामुकुटसंयुक्ता मुंजमेखलधारिणः

ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਦੇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ, ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਤੇ ਮੁੰਜ ਘਾਹ ਦੀ ਮੇਖਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ।

Verse 4

शांताः सर्वे जितक्रोधा ब्राह्मणाः शिवयोगिनः । तपः कुर्वंति तत्रस्था व्याप्य क्षेत्रं चतुर्द्दिशम्

ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਕ੍ਰੋਧ-ਜਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀ—ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਚੌਹੀਂ ਦਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

Verse 5

कोटिसंख्या महादेवि मन्त्रजाप्यपरायणाः । सम्यक्संस्थाप्य ते लिंगं कपालेशसमीपगम्

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਹ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਕਪਾਲੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 6

ततस्ते पूजयांचक्रुस्तल्लिंगं भक्तिसंयुताः । ततस्तुष्टो महादेवो मुक्तिं तेषां ददौ हरः

ਫਿਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ—ਹਰ—ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।

Verse 7

ऋषयः कोटिसंख्यातास्तस्मिन्सिद्धा यतः प्रिये । तेन कोटीश्वरं लिंगं नाम्ना ख्यातं धरातले

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉੱਥੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲਿੰਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ‘ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

Verse 8

यस्तं पूजयते भक्त्या कोटीश्वरमनामयम् । स कोटिमन्त्रजाप्यस्य फलं प्राप्स्यति मानवः

ਜੋ ਕੋਈ ਨਿਰਮਲ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਰੋੜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 9

हिरण्यं तत्र दातव्यं ब्राह्मणे वेदपारगे । कोटिहोमफलं तस्य सम्यग्यात्राफलं भवेत्

ਉੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਫਲ ਕਰੋੜ ਹੋਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਯਥੋਚਿਤ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 104

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कोटीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरधिक शततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਅੰਦਰ ‘ਕੋਟੀਸ਼ਵਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।